PAUL KINGSNORTH | milieuactivist | duurzame evolutie

Paul Kingsnorth, Britse schrijver, journalist en voormalig milieuactivist:

‘We kampen met een spirituele crisis’

Paul Kingsnorth was een van de kopstukken van de milieubeweging en bereikte met zijn betogen een groot internationaal publiek. Hij verzette zich tegen de onstilbare honger van de globaliserende mensheid tot hij inzag dat hij de wereld niet kon redden. Hij trok zich terug in Ierland en is zelfvoorzienend geworden. Zijn boodschap is zó indringend dat wij besloten hebben om zijn boodschap naar voren te brengen.

Paul Kingsnorth is bedroefd geweest. Hij rouwde om het massale uitsterven van dieren in het wild, voor het afnemende zee-ijs en voor de wereldwijde groeicrisis. Hij lijkt vooral te rouwen om het falen van de milieubeweging die een ​​einde aan deze puinhoop wilde maken. Volgens Kingsnorth is het moderne milieubewustzijn te ‘mensgericht’.

Wij maken ons wijs dat windmolen ons gaan redden van CO2. Alle nieuwe alternatieve energiebronnen gaan ons niet redden. Niet de zonneparken, niet de golfslagcentrales of stuwdammen. We zullen er nooit genoeg hebben om de bevolking van energie te kunnen voorzien. Een groot aantal vogels vliegen zich dood tegen de windmolens die bestaan uit grote hoeveelheden plastic, metaal en andere fossiele grondstoffen. ‘De natuur past zich wel aan’, zeggen de vernietigers van de aarde. Blijven we ons gedragen alsof wij het centrum van de aarde zijn of gaan we er werkelijk wat aan doen?

Het is deprimerend als je de wereld van vandaag beziet. Klimaatwetenschappers weten hoe de vork in de steel zit en zijn somber gestemd. Maar je kunt niet blijven somberen, het leven gaat door. Men is de milieubeweging een beetje zat. We zijn ook niet opgewassen tegen de veranderingen die gaande zijn, maar we blijven geloven in de vooruitgang. De vooruitgangsfilosofie is de religie van de huidige tijd. Het geloof in een betere wereld en het geloof dat we alles kunnen oplossen. We zijn niet opgewassen tegen de mogelijkheid dat dit niet klopt. Hoe kun je de kinderen van de toekomst nog hoop bieden?

De technologie vertelt ons dat de wereld te redden is. Vooral Silicon Valley predikt dit. We kunnen immers ons bewustzijn uploaden naar robots en ons lichaam voor arbeid afdanken. Vlees groeit straks in het lab. Kernfusie of waterstofenergie zit er ook aan te komen. Het is een religieuze heilsleer die tot niets leidt. De technocraten voeren je naar de hemel waar het goed en gemakkelijk toeven is. Het is net als de Marsfilosofie: als het op aarde niet meer gaat is Mars er nog altijd. Daar bouwen we gewoon een nieuwe wereld op. Er is altijd een uitweg uit de misère. We zoeken wel een ander alternatief. Wat zegt dat alles over ons mensen als volk? Zijn we vernietigers of bouwers? Wat zegt dat over onze verhouding met de wereld en met onszelf?

Geen nood zeggen de wetenschappers. We bouwen een grote pomp die de CO2 uit de lucht haalt. Feit is dat we momenteel niet in staat zijn om de vernietiging een halt toe te roepen. We zijn niet in staat om zonder olie voldoende energie te produceren die de wereld nu verbruikt.

Wat is het werkelijke probleem van de maatschappij? Die is niet technologisch van aard, want de technologen zeggen dat ze in staat zijn alles op te lossen.

We kampen met een maatschappelijke crisis, een spirituele crisis. Wat ik zie is een spirituele leegte. Ons hart is er niet meer bij. We weten niet hoe we ons tot de aarde moeten verhouden. Je kunt je kapitalistische groei-economie op zonne-energie laten draaien, maar het probleem blijft: je misbruikt de aarde. We verhouden ons tot de aarde als narcistische digitalisten en als eenzame individuen die alleen aan zichzelf denken. En dat is zeer ongezond gedrag.

Maar er is meer aan de hand. De milieubeweging is in de val getrapt van de tegenstanders die willen dat we meegaan in het opvattingen van de machthebbers. Namelijk dat de aarde een hulpbron voor ons is en dat we deze aarde duurzaam moeten exploiteren. De tegenstanders willen af van al dat hippie-geklets over ecocentrisme, de intrinsieke waarde van de natuur of de spirituele band met de aarde. Nee, de natuur moet gewoon bijdragen aan de groei van de economie. Als je meegaat in deze economische en rationele gedachtegang, dan blijf je zoeken naar natuurlijke hulpbronnen die de groei blijven steunen. Dat is beter voor de economie en dat voorkomt armoede en ellende. Bedrijven zijn daar goed in. Als ze een duurzame slogan hebben en maatschappelijke betrokkenheid laten zien, dan doen ze het goed. Laten we de tering naar de nering zetten, zeggen die duurzame bedrijven. We moeten het duurzaam doen, anders stort alles in, denken de huidige ceo’s van bedrijven. (En met deze gedachtegang denken ze in de duurzame top 100 te kunnen komen.)

‘Koop me, want ik ben duurzaam bezig’ is de slogan geworden. Een schaamlap om de schijn van milieuvriendelijkheid te wekken. Duurzaamheid is de fopspeen voor de middenklasse geworden. Want die kan nu laten zien dat ze in een elektrische auto rijden of er een duurzame levensstijl op na houden. En de milieubeweging die vroeger noch links noch rechts was wordt nu gezien als een linkse beweging. En die beweging wordt nu weggezet als populistisch of links. Zo krijg je de klimaatontkenners op rechts. Wat totale onzin is.

Wat we kwijt zijn is onze liefde voor alles wat leeft. De wereld is groter dan ons nietige zelf. Laten we het hebben over de wereld als geheel en niet over de machtspolitiek van links of rechts, conservatief of progressief (Brexit!). We zijn onszelf in ons egocentrisme volkomen kwijtgeraakt. We zijn ons natuurgevoel kwijtgeraakt. We zijn afhankelijk geworden: van de voedsel- en watervoorziening, van schone lucht die er bijna niet meer is. We worden afhankelijk gemaakt van genetisch gemanipuleerd voedsel of vertical farming. We zien de schoonheid van het leven niet meer. We zien de zin van het leven niet meer.

Hoe kunnen we onze verhouding tot het leven om ons heen herstellen? We moeten leren weer open te staan voor het leven. De huidige crisis– de door onszelf veroorzaakte neergang van de natuur en de waarschijnlijke instorting van onze cultuur in de komende eeuw – is in wezen een spirituele crisis. Niets is meer heilig. De religie niet, onze normen en waarden niet, het leven om ons heen niet. We hebben geen geloofsovertuiging meer. Maar vooral: geen notie van iets groters dan onszelf. Iets om voor te buigen, om nederig voor te zijn. Heiligheid is achterhaald, daar halen we onze neus voor op. Dat is iets achterlijks en ouderwets.

Volgens onze vooruitgangsmythe zijn we de religie ontstegen. Het sacrale vinden we primitief. Als we niet geloven in iets hogers, gaan we dingen kapot maken. En dat doen we nu volop. We eten de wereld op. Willen we werkelijk nog een toekomst hebben, dan moeten we het sacrale, het hogere, in de natuur weer erkennen. Het goddelijke in alles weer leren zien. Dat maakt het leven weer zinvol. Als je het leven alleen maar ziet als een hulpbron, dan ben je verloren. We moeten ons bewust zijn van het inzicht dat alles met alles verbonden is. We moeten weer nederig worden en opkijken naar het mysterie van het leven dat om ons heen is in de vorm van de schoonheid van alles. We moeten weer leren om ontzag en respect voor het leven te hebben.

De tragedie van de moderne mens is dat hij de dialoog met de natuur heeft afgekapt. We spreken niet meer met al wat leeft, we spreken alleen nog maar met onszelf. Dat is een groot verlies. Hoe begin je weer een gesprek? Door te luisteren, door te zwijgen, door stil te zijn. En te luisteren naar wat de natuur tegen je zegt. Door te luisteren naar de waarheid. Dan word je opnieuw geïnspireerd. Dan kun je veel duidelijker gaan zien wie je bent in de wereld en hoe je daarin zinvol het verschil kunt maken.

Deel de kennis van De Evolutiegids

Ontkerkelijking in Nederland

19-12-18: Volgens Joep de Hart, auteur van het rapport ‘Christenen in ­Nederland’, slaat de ontkerkelijking kraters in de samenleving. Echter, onder de jonge kerkleden neemt de betrokkenheid bij kerk en geloof steeds meer toe. Zij typeren zichzelf vaker als uitgesproken gelovig en geloven zonder enige restrictie in God, de Bijbel en een leven na de dood. De behoefte aan zingeving blijft enerzijds bestaan Anderzijds is het niet altijd duidelijk hoe de kerk het best kan omgaan met de sterk gewijzigde omstandigheden en secularisering. Bron: SCP.
Duurzaamheidsconsultant J.P. van Soest maakt zich zorgen over het klimaatdebat

Ecology first

Jan Paul van Soest van De Gemeynt timmert graag duurzaam aan de weg. Hij maakt zich zorgen over het klimaatdebat.

janrotmans1

Jan Rotmans’ wake-upcall voor Nederland

‘Geen woorden meer, maar daden’ roept hoogleraar Transitie Jan Rotmans op. ‘Want we zijn ‘t sukkeltje van Europa.’

COPYRIGHT | PRIVACY |CREATED BY MARY SPAN | ARCHIEF

CONTACT US

We zijn momenteel niet aanwezig. Je kunt ons een e-mail sturen, dan komen we er zo snel mogelijk op terug.

Wordt verstuurd

Login met je gegevens

Je gegevens vergeten?