YVONNE VAN ETTEN | contradicties | sociale evolutie

Contradicties in coronatijd in de Evolutiegids

29 november 2021 | Yvonne van Etten | Bezinningsgids

De coronatijd opent onze ogen voor contradicties

sociale evolutie bij De EvolutiegidsCabaretiers maken overal grappen over… maar de ondertoon is en blijft toch altijd het ervaren van het leven zelf en haar vraagtekens. Met grappen en grollen, zinspelingen en contradicties, dubbele bodems en platte logica kan de komiek geweldig uit de voeten. De cabaretier kan in deze coronaperiode in ieder geval putten uit een veelzijdige mix van tegenstellingen en tegenstrijdigheden.

We krijgen scenario’s voorgeschoteld met creatieve doordachte kwinkslagen die op de lachspieren werken. Komieken hebben de lach aan hun kont hangen. We lachen ons een kriek, heerlijk die tranen over je wangen. Juist in contradicties liggen verrassende nog ondoordachte wegen die ons naar gewenste oplossingen kunnen leiden.

Word het een theater van de lach of de traan?

Soms slaat de slappe lach zomaar om in tranen met tuiten, als het komische effect verdampt in het verdriet van de realiteit. De cabaretier zet ons op de plaats als de grap opeens een hoog realiteitsgehalte krijgt. Het omgekeerde maken we ook mee, als iets zó erg is dat de huilbui plots een zenuwachtig lachen wordt. Het zijn momenten dat het lachen je vergaat, als de realiteit zich opdringt en je gevoel eigenlijk niet meer weet te kiezen tussen de lach en de traan.

In een intens donkere en ernstige situatie treedt er een bijzonder mechanisme in werking om ons te helpen. We gaan omslaan en zoeken naar de banaliteit van de situatie.

Niet om te bagatelliseren, maar wel om de
algemene aanvaardbaarheid te onderzoeken.

Om erger te voorkomen kunnen we humor inzetten om de trivialiteit onder de loep te nemen. Waar zijn we in beland en hoe lopen de denklijnen van de gekozen logica? De humorist kan de overtreffende trap gebruiken om groots uit te pakken in de overdrijving.

Als een situatie eenmaal cabareteske vormen aanneemt mogen we in de handen klappen. Applaus! Dan hebben we namelijk wat contradicties te pakken met betrekking tot ons doen en laten. Dan kunnen we ons wentelen in tegenwerpingen en tegenstrijdigheden rondom een onderwerp, dat daarmee heel erg uitvergroot wordt.

Dan rijzen er grote vragen, levensvragen,
en dat is voer voor een constructief debat over de contradicties.

Ik lees:“ Een contradictie of tegenspraak is een situatie waarbij twee beweringen of waarnemingen die elkaar uitsluiten tegelijkertijd waar moeten zijn… In de klassieke en de intuïtionistische logica geldt de regel ex falso sequitur quod libet, oftewel: uit het ongerijmde of een tegenspraak kan elke gewenste uitspraak worden afgeleid”. 

Laten we eerlijk zijn, het ongerijmde is pas gerijmd als het aaneengeregen wordt in een passend frame, waarvan ook weer van alles afgeleid kan worden. De afleidingsmanoeuvre is het mechaniek om contradicties om te leiden, om geen tegenspraak te hoeven dulden. Jaja, zo is alles mogelijk en geloofwaardig te maken. Yes!  Grappiger kunnen we het niet maken. Onze huidige modellencultuur is hét uitvloeisel hiervan. De vrijheid van meningsuiting komt in het gedrang door de modellencultuur, modellen spreken elkaar immers altijd ergens tegen. Samenhang en samenwerking over het hele spectrum is de enige mogelijkheid die we nog niet benut hebben. Alle detaillering komt uiteindelijk weer samen in het grote geheel.

Het is daarom van levensbelang dat contradicties omarmd worden,

gewoon omdat ze een wezenlijk deel van het leven zelf vertegenwoordigen. Er zijn altijd meerdere benaderingen voor een situatie mogelijk en het is verstandig meerdere opties open te houden om te voorkomen dat de dominante visie oploopt tegen lachwekkende contradicties die ons aan het huilen maken. Uiterst belangrijk om vragend door het leven te gaan met de lach en de traan als representanten van ons gevoel en met de omslag tussen beiden om de realiteit niet uit het oog te verliezen. Het leermoment is misschien wel dat omslagpunt tussen de lach en de traan. Daar wordt de gevoelswaarde van de realiteit ons op het hart gedrukt.

Een leven lang leren, hoe leuk kan het zijn!

Het dagelijks leven als leerschool, waar onze ervaringen zich individueel en collectief aaneenrijgen door ondervinding. De ervaring leert. Verder spreken we ook te pas en te onpas over levenslessen, uitdagingen, lotgevallen en meer van dat soort woorden die van alle tijden zijn om het levensverhaal te beschrijven.

Het is het verhaal van het dubbeltje dat op zijn kant rolt en ergens plots kop of munt laat zien. Is het leven dan gewoon een kwestie van kop of munt? Mmmm, misschien is het wel kop én munt, steeds de omslag levend, de lach én de traan om het midden te kunnen houden met vallen en opstaan. Niet overal een lolletje van maken, maar overal ook de lol van inzien. Niet overal een ramp van maken, maar wel overal de ernst van inzien.

Durf een omslag te maken!

Contradicties kunnen een uitweg bieden omdat ze tevoorschijn komen uit andere aanvliegroutes, ervaringswerelden, onderzoeksvelden en denklijnen. Het zijn alternatieve modellen voor dezelfde levensvragen. Als we ze in verband brengen met de gangbare invalshoeken en standpunten, zijn we in staat om de grote samenhang in beeld te brengen en zal de vervlechting ons leven met contradicties verrijken. Dat zou toch een belevenis zijn! Dat wordt pas echt huilen van het lachen.

Yvonne van Etten in De Evolutiegids
AUTEUR YVONNE VAN ETTEN | ©EVOLUTIEGIDS | 211129
Bezinningsgids Yvonne van Etten schrijft gedichten, maakt kunstwerken en is auteur.
Zij bezint zich op alles wat langs komt.

Banner Evolutiegids

Elastisch leven in De Evolutiegids

Ode aan elastisch leven

Superhandig zo’n rond friemeltje, waarmee je van alles bij elkaar kunt houden. Maar het elastiekje is ook een dwingeland.

zielzorg in De Evolutiegids

Zielzorg

Maak ruimte voor zielzorg en heling van geestelijke verwondingen. Preventiegids Harold Stevens legt uit waarom.

COPYRIGHT | PRIVACY |CREATED BY MARY SPAN | ARCHIEF

CONTACT US

We zijn momenteel niet aanwezig. Je kunt ons een e-mail sturen, dan komen we er zo snel mogelijk op terug.

Wordt verstuurd

Login met je gegevens

Je gegevens vergeten?