YVONNE VAN ETTEN | het digitale brein | persoonlijke evolutie

het digitale brein in De Evolutiegids

12 september 2021 | Yvonne van Etten | Bezinningsgids
Het digitale brein

In deze column van bezinningsgids Yvonne van Etten toont zij glashelder aan dat het digitale brein ons in een verstikkende klemgreep houdt. Hoe blijven we de baas in en met ons eigen brein?

De digibeet kijkt zo lang mogelijk weg en vertrouwt het liefst op het eigen menselijk brein. De digifreak zweert bij het gemak van het buitenbrein en geeft zich geheel over aan de infiltratie van technologie in de menselijke kenmerken, competenties en eigenschappen.

Speeltje van technocraten?
In hoeverre deze transhumanisering realiteit wordt is afhankelijk van de digihug, de grote middengroep die zich gemakkelijk laat meevoeren in algemene ontwikkelingen en daarmee het meest vatbaar is voor propaganda- en marketingstrategieën van overheid, bedrijfsleven en wetenschap enerzijds, dan wel voor argumenten om het digitale brein doelbewust in beperkte mate in te zetten anderzijds.

Is digitaliseren op grote schaal nodig en nuttig of eerder het speeltje van technocraten, resulterend in een bedreiging voor de menselijke vrijheid, eigenheid, democratie, gelijkwaardigheid en broederschap?

Digitale [r] evolutie
Het digitale brein is een fenomeen dat steeds meer maatschappelijke aspecten inlijft om het ons zo gemakkelijk mogelijk te maken… tenminste, zo wordt de grootscheepse technologische digitale (r)evolutie verpakt. Digitalisering, met kunstmatige intelligentie in het kielzog, wordt gepresenteerd als een technologisch geconstrueerd conceptueel intellect met specifieke algoritmische aanleg en eigenaardigheden. Het bestrijkt hooguit een deelverzameling uit het grote geheel van de natuurlijke intelligentie waarvan wij mensen deel uitmaken, waarmee wij (be)denken dat wij zijn en ons bestaan bevestigen. Tenminste, dat was altijd zo.  Wat nou als we steeds minder ons zelfdenkend vermogen gebruiken?

Ik denk, dus ik besta
Cogito ergo sum (ik denk, dus ik besta) is een uitspraak van filosoof René Descartes waarbij hij aan het bestaan van alles twijfelt. Er is één ding waaraan niet te twijfelen valt: namelijk dat ik twijfel. Met andere woorden: dat ik denk. En hoewel er altijd nog twijfel is over deze bewering, ligt juist in die twijfel weer de veronderstelling dat wij mensen ons bewust zijn van onze aanwezigheid. Zoiets. Afijn, het denken is een vaardigheid en het zelfbesef vraagt om bewustzijn. Dat betekent dat je begrijpt dat je het zelf bent die bepaalde reacties in de omgeving veroorzaakt. Het leven als leerschool voorziet ons levenslang van ervaringen waarmee we ons doen en laten voeden en met aan- en afleren houden we ons brein actief en creatief, zodat we ons ikje bij de levenslessen houden. Je moet er toch niet aan denken dat je niet meer zelf hoeft te denken? Echt denken hè! Bedenken, doordenken, aandenken, overdenken, indenken en omdenken. En twijfelen vooral. Om persoonlijke redenen, op persoonlijke titel. Hoe (on)gevoelig ligt dat in het digitale brein?

Twijfel als waakhond
Twijfel ligt bij uitstek gevoelig, dat is precies de bedoeling, want zonder twijfel is er geen mogelijkheid tot debat, reflectie en afweging voor een keuze. Valkuilen, voor- en nadelen, uitwassen en dwalingen, allemaal komen ze aan het licht bij twijfel, bij meningsverschillen, als de adders onder het gras vandaan moeten kruipen. Twijfel kan gezien worden als waakhond voor de underdogs, diegenen die de nadelen personifiëren en doorleven moeten. Een digitaal brein is ingesteld op berekening en afrekening, heel binair. Super berekenend allemaal, daar kan geen (gevoels)mens aan tippen, nou ja, misschien alleen de rechtgeaarde technocraat…

Digitale omschakeling
Het vraagt omschakeling en aanpassing van ons mensen om het digitale brein te implementeren, in onszelf en in de samenleving. Als het ik-besef afhangt van je individuele denken, is het je geboorterecht om zelfstandig en in vrijheid keuzes te kunnen maken binnen bepaalde sociale kaders. Je bént iemand zeggen we altijd!

Als bepaalde kaders in een steeds strakker digitaal keurslijf worden gegoten, waarin het vrijelijk bewegen steeds lastiger wordt gemaakt, blijkt dat binnen- en buitenwereld niet echt lekker op elkaar aansluiten. Er worden digitale omwegen aangelegd die ons brein van buitenaf sturen, vanuit een wolk aan informatie.

The great cloud
We lopen eigenlijk altijd met zo’n wolk uit een stripverhaal boven ons hoofd… Het fungeert als ons digitale wezen waarin al onze persoonlijke data liggen opgeslagen, aangesloten op een wereldwijd vertakt digitaal brein dat ons gevraagd en ongevraagd overspoelt met informatie en de scepter zwaait met adviezen, suggesties en regels vanuit mediakanalen en apps. We worden overstemd door The Great Cloud. Ons eigen onderzoekende brein stemt zich af op haar digitale variant, het digitale internet dat letterlijk steeds doordringender wordt en zich inmiddels al nestelt in ons brein.

Things, body, mind
Het internet of things heeft de tentakels heel subtiel om body en mind geslagen, om ons uiteindelijk via die omweg als one of the things te kunnen categoriseren. Worden we zo niet gedegradeerd tot instrumentarium en gebruiksvoorwerp?

Scheppingskracht
Zeggingskracht en scheppingskracht worden hiermee beperkt, het is niet meer de bedoeling dat wij op eigen houtje dingen gaan scheppen, dat moet eerst door de ballotage van het digitale rekenveld. Gecontroleerde schepping moet het worden. We zitten dan in een lus die ons op de (be)rekenende weg houdt, digitale programma’s sturen ons brein, onze creaties beantwoorden aan de verwachtingen van The Great Cloud.

Zelfreflectie
‘Zelf doen’ is een leuze die we zouden moeten eren, want ‘If you don’t use is, you’ll loose it’ ! De digibeet vindt dat wellicht geen probleem, de digifreak denkt dat het geen probleem is en de digihug weet het zo net nog niet. Twijfel! Laten we die twijfel gebruiken voor zelfreflectie om het digitale brein niet te veel zeggingskracht te geven. 

Yvonne van Etten in De Evolutiegids
AUTEUR YVONNE VAN ETTEN | ©EVOLUTIEGIDS | 210912
Bezinningsgids Yvonne van Etten schrijft gedichten, maakt kunstwerken en is auteur.
Zij bezint zich op alles wat langs komt.
Zorg voor een evolutionair opstapje in De Evolutiegids

Zorg altijd voor een
evolutionair opstapje

De toekomstige standbeelden worden nu geboetseerd, maar gedenk daarbij wel de eigen nakomelingen.

next generations in De Evolutiegids

Trauma’s van ouders kan overslaan op kinderen

Er zijn nu duidelijke tekenen dat de gevolgen van een ramp desastreus kunnen zijn voor volgende generaties.

COPYRIGHT | PRIVACY |CREATED BY MARY SPAN | ARCHIEF

CONTACT US

We zijn momenteel niet aanwezig. Je kunt ons een e-mail sturen, dan komen we er zo snel mogelijk op terug.

Wordt verstuurd

Login met je gegevens

Je gegevens vergeten?