VOEDSELCRISIS | het hoeft niet zo te zijn | vitale evolutie

voedselcrisis in de Evolutiegids

24 maart 2022 | Mary Span | Evolutiegids

Voedselcrisis? Het hoeft niet zo te zijn…

Als er ergens een oorlog uitbreekt, dalen de prijzen meestal niet. In het geval van de oorlog in Oekraïne en de daarmee gepaard gaande sancties zijn de prijzen fors gestegen, evenals de kosten van energie. Frankrijk overweegt zelfs voedselbonnen aan de arme huishoudens te verstrekken. Wat is er aan de hand?

Rusland en Oekraïne behoren tot ’s werelds grootste producent van graan, tarwe en andere gewassen. Door de oorlog en vanwege sancties tegen Rusland kan er minder worden geëxporteerd. Rusland en Oekraïne produceren samen ongeveer 12% van alle voedselcalorieën die wereldwijd worden verhandeld en zijn goed voor 29% van de wereldwijde tarwe-export, 19% van de maïs-export en 78% van de export van zonnebloemolie. De Russische invasie in Oekraïne resulteert in – of zal dit waarschijnlijk binnenkort veroorzaken – grote gevolgen voor de wereldwijde voedselsystemen. Steeds meer Fransen en Belgen zijn door de oorlog aangewezen op voedselhulp en de kunstmestprijs stijgt met 111%. De situatie wordt nog verergerd doordat Rusland de export van sommige landbouwgrondstoffen tot eind 2022 verbiedt als reactie op de westerse sancties. Het is de kanarie in een steenkolenmijn. De schadelijke rimpeleffecten van de Russische invasie van Oekraïne op de wereldwijde energie-, landbouw- en voedselmarkten kunnen niet worden onderschat.

Zowel Rusland als Oekraïne zijn de twee grootste grondstoffenexperteurs in de wereld. Rusland is zelfs een belangrijke speler op de markten voor energie, metalen en landbouw. Bovendien is het land leverancier van fosfaat en potas wat belangrijke ingrediënten zijn voor meststoffen. Oekraïne heeft een aanzienlijke voetafdruk in zowel de landbouw als de metalen. De helft van de wereldbevolking wordt gevoed dankzij die meststoffen. De formule van oorlog + sancties voorspelt niet veel goeds voor de wereldeconomie en brengt de wereldwijde voedselvoorziening in gevaar.

Prijs aardgas omhoog kunstmest omhoog
voedselprijzen omhoog.

Net als in Frankrijk, waar ze al spreken over voedselbonnen voor arme mensen, zijn bij ons de globale armoedecijfers – ook als gevolg van de coronapandemie – nog niet bekend. Maar we hebben natuurlijk wel indicaties dat het aan de onderkant van de samenleving erg moeilijk is en steeds moeilijker wordt. De mondiale voedselvoorzieningsketen is kwetsbaar voor schokken. Het zal de voedselonzekerheid in arme landen alleen maar vergroten. De kanarie in de steenkolenmijn is een waarschuwing om goed na te denken over de inrichting van de voedselketens.

Maar ook voor onze eigen economie heeft de oorlog zware gevolgen. Sommige economen waarschuwen zelfs dat we in Europa in een recessie terecht zouden kunnen komen. Het is niet de vraag of de voedselcrisis er komt, het is de vraag hoe groot die wordt. Met de stijgende gasprijzen zaten we al in een moeilijke situatie voor de oorlog uitbrak, maar nu is er sprake van extra verstoring van de aanvoerketens en dat op een moment dat we het belangrijkste deel van het teeltseizoen naderen voor het noordelijk halfrond. We mogen niet vergeten dat er in de afgelopen twee jaar 100 miljoen mensen meer met honger naar bed zijn gegaan. In totaal hebben nu ongeveer één op de tien te maken met voedselonzekerheid. Dat is bijzonder zorgwekkend.

Conflict en honger zijn nauw met elkaar verweven –
als de een escaleert, volgt de ander meestal.

Twee jaar van de coronapandemie hebben al een aanzienlijke tol geëist van de wereldwijde voedselsystemen – en het vermogen van de wereld om haar 7,9 miljard mensen te voeden. Een langdurige oorlog tussen Rusland en Oekraïne kan de wereld zich gewoonweg niet veroorloven. Het brengt niet alleen de voedselleveranties in gevaar maar het kan ook de geopolitieke spanningen in de wereld vergroten. Niet alleen dat, honger en ondervoeding beïnvloeden ook de lichamelijke groei en evolutie van kinderen.

Kortom, de voortzetting van dit conflict, dat al een grote tragedie voor de direct betrokkenen is, zal rampzalig zijn voor de hele wereld, en vooral voor degenen die al moeite hebben om hun families te voeden. De evolutie in positieve zin stopt met de crisis in de wereld en het zal voor de Verenigde Naties bijzonder moeilijk zijn om de honger in de wereld voor 2030 uit te bannen. Het beëindigen van honger is namelijk de tweede van de 17 duurzame ontwikkelingsdoelen van de VN die tegen 2030 moeten worden bereikt. Het World Economic Forum, de Food Action Alliance en partners houden daarom een virtuele bijeenkomst – Bold Actions for Food – Regional and Country Flagships – om actie te ondernemen tegen de verandering van voedselsystemen. Het zou kunnen leiden tot een nieuwe wereldwijde voedselorde, gebaseerd op drie pijlers: voedselhulp, voedselzekerheid en recht op voedsel.

Een van de grotere vragen is of andere landen
de productie van tarwe
zullen opvoeren om
de tekorten uit Rusland en Oekraïne te compenseren.

De slechtst mogelijke reactie op de voedselcrisis zou zijn dat rijke landen de export van belangrijke gewassen zouden stopzetten of sterk beperken. Het is verleidelijk in moeilijke tijden om alle beschikbare voorraden vast te houden, maar dat verergert de honger in ontwikkelingslanden. De wereldwijde voedselcrisis kan niet van de ene op de andere dag worden opgelost, maar rijke landen kunnen veel doen om wijdverbreide honger en de instabiliteit die het veroorzaakt te voorkomen. Bijvoorbeeld door het VN Wereldvoedselprogramma te steunen, de grenzen open te houden voor de handel in landbouwproducten en dus de eigen voorraden niet vast te houden, door voedselverlies en -verspilling te verminderen, door na te denken over duurzame alternatieven voor vlees en door minder zuivel en vlees te eten.

Join the [w]evolution

AUTEUR MARY SPAN | ©EVOLUTIEGIDS | 220324
Trendjournalist/publicist. Hou ervan je te inspireren en te activeren
voor zinvolle evolutie in leven en werk, bouwend aan een wereld van nieuwe mogelijkheden.

Deel de kennis van De Evolutiegids

Over het graantekort gesproken…

01-04-22: Rutger Bregman meldt het volgende op zijn Linkedin-pagina: ‘Big Agriculture wil je doen geloven dat milieubescherming het probleem is. In werkelijkheid is het de bio-industrie. Een vermindering van het gebruik van granen voor veevoer in de EU met 8 procent zou voldoende zijn om het door de oorlog veroorzaakte tekort goed te maken. Slechts 8%! Als Big Agriculture zich echt zorgen zou maken over graantekorten, zou het er alles aan doen om de overgang naar plantaardige eiwitten te versnellen, in plaats van een aanval op de groene ambities van Europa. In Europa is er geen ‘voedselzekerheidscrisis’, er is een diervoedercrisis.’

Voedselonzekerheid dreigt

26-03-22: De gevolgen van de oorlog zijn voor de rest van de wereld gigantisch. De prijs van tarwe steeg 30%, gerst met 1/3, kunstmest 40%. Dat zal ook gevolgen hebben voor de prijs van maïs en soja. Een rapport van Wageningen Universiteit meldt dat er de komende zes maanden geen tekort aan voedsel zal zijn. Het grote probleem is de prijs, die onbetaalbaar wordt voor arme landen zoals Jemen, Libanon, Soedan en Egypte, met honger, destabilisatie, conflicten en migratie als gevolg. Bron: Volkskrant.
voedselprijzen

Hoe speculatie tot crises leidt

Als er geen drastische maatregelen worden genomen om de torenhoge voedselprijzen wereldwijd te verlagen, zal er overal geweld plaatsvinden.

Carolyn Steel in de Evolutiegids

Sitopia, hoe voedsel ons leven vormt

Carolyn Steel schreef een utopisch boek over hoe voedsel ons leven vormt en hoe dit ons leven kan transformeren.

COPYRIGHT | PRIVACY |CREATED BY MARY SPAN | ARCHIEF

CONTACT US

We zijn momenteel niet aanwezig. Je kunt ons een e-mail sturen, dan komen we er zo snel mogelijk op terug.

Wordt verstuurd

Login met je gegevens

Je gegevens vergeten?