STAKEHOLDERSHIP | Voorbij de aandeelhouders | zakelijke evolutie

7 april 2021 | Mary Span | Evolutiegids
Voorbij de aandeelhouders,
op naar waardedeling met meerdere belanghebbenden

Volgens het stakeholdersmodel moet het bestuur van een onderneming de belangen van alle belanghebbenden meewegen bij het bepalen van de koers van de organisatie. Dat kunnen niet alleen aandeelhouders of werknemers, maar ook klanten, supporters, leveranciers of consumenten zijn. Het stakeholderkapitalisme is een radicaal alternatief mét impact dat steeds meer aanhangers krijgt.

Creëer waarde voor álle partners is het adagio van het stakeholderskapitalisme. Het aandeelhouderskapitalisme heeft z’n langste tijd gehad. In 2020 verklaarde het World Economic Forum – het ondernemersplein van het grootkapitaal – het aandeelhouderskapitalisme dood en schaarden ze zich achter een radicaal alternatief: het stakeholderkapitalisme. Een bedrijf mag winst maken voor zijn aandeelhouders, maar dat kan niet ten koste gaan van het milieu, klanten, leveranciers en de samenleving.

Voorbeelden
Stakeholdership kan meerdere vormen aannemen: een
brouwerij dat eigendom is van arbeiders en consumenten; een wooncollectief dat eigendom is van leden van de gemeenschap, investeerders, bewoners en personeel; een supermarkt- en winkelketen met meer dan 1.000 winkels, 33.000 arbeidersleden en 7 miljoen consumentenleden; of ‘solidariteitscoöperaties’ die thuiszorgdiensten verlenen en die gebruikers, werknemers of ondersteunende leden kunnen omvatten. Ze kunnen op die manier hun dienstverlening verbeteren of gemakkelijker nieuwe markten ontwikkelen.

De blinde focus op aandeelhoudersdenken is niet meer van deze tijd, vooral nu we allemaal verantwoordelijk worden gesteld voor een duurzame toekomst. Als het tegenzit in tijden van nood draaien bij aandeelhouderskapitalisme de overheid en daarmee de burgers op voor de geleden schade. Bovendien leidt de focus op de aandeelhoudersbelangen af van de maatschappelijke plicht van waarde creëren voor álle belanghebbenden.

Nieuwe vaardigheden
Door extra belanghebbenden op te nemen, kunnen organisaties gebruikmaken van nieuwe vaardigheden, expertise, ervaringen, sociale netwerken, sociale status en financiële connecties om nieuwe ontwikkelingen in gang te zetten of het scala aan beschikbare middelen te vergroten. Maar het hebben van diverse stakeholders kan het afstemmen van belangen bemoeilijken. Stakeholdership kan er daarom baat bij hebben alle aangesloten groepen te betrekken bij het beslissen over basisregels, het vaststellen van duidelijke rechten en verantwoordelijkheden, het toepassen van een billijk beleid voor conflictoplossing en het afwegen van risico’s.

Bestuurstafel
The
Economist stipte het grootste zwaktebod van het stakeholdermodel aan: ‘Hoe kan een CEO bepalen wat de samenleving wil van haar bedrijf en tegelijkertijd geld verdienen?’ Door stakeholders een stoel aan de bestuurstafel te bieden, nemen bedrijven de verantwoordelijkheid op zich voor de reputatie van die stakeholders. Maar meerdere gezichtspunten kunnen governance of bestuur duurder maken. Zijn je stakeholders inconsequent of activistisch, dan komt de bedrijfsreputatie in opspraak. Organisaties zullen dus heel scherp moeten bepalen met welke groepen en organisaties ze wel en niet in dialoog gaan, hoe ze die dialoog vormgeven en hoe er over de uiteindelijke besluitvorming wordt gecommuniceerd. Er is in het bedrijfsleven echter een chronisch gebrek aan verbeeldingskracht, dialoogvaardigheden en creativiteit die nodig zijn om tot de gezamenlijke oplossingen te komen.

Boisaco
Halverwege de jaren tachtig werd een houtzagerij in een afgelegen deel van Quebec, Canada (lokale bevolking van ongeveer 2.100 inwoners) gesloten na een economische malaise en drie faillissementen. Om banen en jongeren in het gebied te behouden, kochten inwoners de molen met hulp van Desjardins Credit Union en een overheidssubsidie. Het enige bedrijf is nu
 eigendom van een houthakkerscoöperatie, een molenarbeiderscoöperatie en een groep lokale bedrijven. Elke groep heeft een vetorecht over belangrijke beslissingen en bevordert het zoeken naar consensus onder de belanghebbenden. Bijna een derde van de molenarbeiders heeft in de raad van bestuur van de Bosiaco-fabriek gezeten. Zodra het bedrijf winstgevend was geworden, stemde de organisatie in met een winstverdeling van 27 procent van de drie aandeelhouders, 18 procent voor werknemers in de vorm van bonussen en 55 procent voor onderzoek en ontwikkeling. De winst is nu geïnvesteerd in andere bedrijven in de regio en Bosiaco ondersteunt nu ongevee600 banen in het gebied.

Belangen afwegen
Het is niet gemakkelijk om de verschillende belangen van stakeholders tegen elkaar af te wegen. Bovendien vraagt het stakeholdersmodel om transparante communicatie, onderling vertrouwen en wevolutie. Er is een hoop schade geleden door de aandeelhoudersmaximalisatie, maar ik denk dat de tijd rijp is voor een alternatief. Nu moeten we het nog gezamenlijk eens worden over de beste vorm. Misschien lukt dat het beste als we de organisatie in het begin – à la Frits Schumacher – klein houden.

Join the [w]evolution

AUTEUR MARY SPAN | ©EVOLUTIEGIDS | 210407
Evolutiegids, trendjournalist & publicist. Hou ervan je te inspireren en te activeren
voor zinvolle evolutie in leven en werk, bouwend aan een wereld van nieuwe mogelijkheden.
De trage overheid in De Evolutiegids

Burgers zijn helemaal klaar met de trage overheid

De overheid moet zorgen dat zij zelf klaar is voor de burgerparticipatie. Wat kan de overheid doen?

voedselprijzen

Hoe speculatie tot crises leidt

Als er geen drastische maatregelen worden genomen om de torenhoge voedselprijzen wereldwijd te verlagen, zal er overal geweld plaatsvinden.

COPYRIGHT | PRIVACY |CREATED BY MARY SPAN | ARCHIEF

CONTACT US

We zijn momenteel niet aanwezig. Je kunt ons een e-mail sturen, dan komen we er zo snel mogelijk op terug.

Wordt verstuurd

Login met je gegevens

Je gegevens vergeten?