LEGIEN KROMKAMP | Syria, Back to School | interview

Legien Kromkamp, Twentse Soroptimist:

‘Soroptimisten creëren nieuwe toekomst voor Syrische vluchtelingenkinderen’

De wereld wordt niet door cijfers en rendement geregeerd, maar door mensen die hun aandeel aan de wereld leveren. Als er een verhaal is dat toont dat een betere wereld voor vrouwen en kinderen mogelijk is, dan is dat het verhaal van de internationale club van vakvrouwen, de Soroptimisten. Voormalig TV-presentatrice en journaliste Legien Kromkamp en nu actief als Twentse Soroptimist schetst de mooie perspectieven in de projecten Syria ‘Back to School’ en ‘Back to Society’.

Legien Kromkamp is weliswaar een bekende tv-persoonlijkheid, maar ze wil het liefst herinnerd worden als vakvrouw en donateur voor evolutionaire werelddoelen. Legien werd – na haar carrière als programmamaker, tv-presentatrice, journaliste en communicatietrainer – door PUM, Netherlands Senior Experts naar Vietnam, Oeganda, Mali, Servië, Haïti en Polen uitgezonden. “PUM zet mensen met minstens dertig jaar ervaring in als vrijwillige adviseur voor bedrijven in ontwikkelingslanden en opkomende markten. Ik werd uitgezonden naar een opkomend radiostation in Mali, adviseerde daar over efficiënter gebruik van middelen en keek naar de bedrijfsvoering. De bedoeling was om met zo weinig mogelijke middelen een efficiëntie- en kwaliteitsslag te maken. In Zuid-Soedan heb ik boeren geholpen bij het opzetten van een belangenorganisatie om daarmee de slagkracht van de agrarische sector te kunnen vergroten. De moeilijkheid hier is niet het ontwikkelen van nieuwe ideeën, maar het ontsnappen aan de oude”, aldus Legien Kromkamp.

Basic
De Unie van Soroptimisten in Nederland, Suriname en Curaçao heeft een ander doel dan menigeen wellicht denkt. De vakvrouwen in de Unie maken deel uit van de internationale service- en belangenorganisatie van en voor vrouwen. De organisatie bestaat al sinds 1921. Er zijn wereldwijd 90.000 Soroptimisten, hiërarchisch getrapt georganiseerd in federaties, unies en clubs. Er zijn ruim 3000 autonome clubs in 125 landen. Daarmee is Soroptimist International de grootste serviceorganisatie voor de evolutie van vrouwen en kinderen. “De Soroptimisten zijn zusters, Sorores, vakvrouwen of huisvrouwen met een eigen, unieke vakkennis of ervaring die het beste – het optimum – nastreven. We zijn wel vaak optimistisch”, voegt Legien eraan toe. “Een collega heeft mij bij de Soroptimisten in Twente voorgedragen. Ik ben nu sinds 2005 lid van de club. In feite help ik vrouwen en kinderen in ontwikkelingslanden of in Nederland zichzelf te helpen of te beïnvloeden. En dat doe je niet alleen door middel van zakken met geld, maar ook door je ervaring in te zetten, te kijken, te praten, te helpen of te ondersteunen. Het leuke is dat we steeds een verscheidenheid aan projecten hebben. Dan kun je je ervaring ook steeds weer op een andere manier inzetten. De input voor nieuwe projecten komt werkelijk van alle kanten. Het kan een federatief initiatief zijn, maar ook een gezamenlijk initiatief van verschillende clubs. Zo hebben we via een regionaal initiatief vrouwen van een asielzoekerscentrum fietsles gegeven. Daardoor zijn ze in staat om zelfstandig boodschappen te gaan doen in het dorp.” Heel basic eigenlijk. “Ja, maar we doen ook ingewikkelde waterprojecten in Rwanda. Onze projecten verschillen nogal van elkaar.”

Vrouwen voor vrouwen
Vrouwen in ontwikkelingslanden hebben te maken met zware uitdagingen, waarbij zij moeite hebben om te voorzien in de eigen basisbehoeften. Zonder hulp van buitenaf kunnen veel van deze vrouwen misschien deze armoedecirkel misschien nooit doorbreken. Hoe gaan jullie dan te werk?
Legien: “Voor de waterzuiveringsinstallaties in Rwanda was geld nodig. Dan zetten we ons in met fundraising. In dat geval is er een klein groepje Soroptimisten nodig die ter plekke kennis brengt, onderhoud pleegt of het project gaande houdt, maar de grootste groep is bezig met het voorbereiden en houden van acties om fondsen voor het betreffende project te werven. Fundraising heeft een groot nadeel: soms wordt het doel een beetje uit het oog verloren. Ik denk dat het daarom goed is om afwisseling in de projecten te hebben, zodat je regelmatig in contact blijft met het doel van het project. De Sorptimisten in Zwolle bijvoorbeeld leiden eigen leden op om coach te worden voor meisjes die buiten de samenleving dreigen te vallen.” Dat is fantastisch! Waarom vrouwen voor vrouwen? “Omdat we helaas moeten constateren dat heel veel vrouwen nog in een positie zitten die door mannen zijn bepaald. De cultuur van de mannendominantie zit vaak diepgeworteld in de maatschappij en de religie. Nog niet zo lang geleden was dat bij ons ook zo: de dominee of de pastoor vertelde ons wat er moest gebeuren. Dat gebeurt daar in die ontwikkelingslanden nog steeds. Het radiostation in Mali waar ik voor PUM ben geweest wordt geleid door een vrouw. Zij zat op een maandagavond de Koran door te spitten om teksten over bijvoorbeeld scheiding of erfenissen over te nemen. Die zijn vrouwvriendelijker dan we denken! Dat werd dan het weekthema voor de uitzendingen, nadat ze uiteraard eerst alles besprak met haar grotendeels mannelijke collega’s. Die moest ze eerst overtuigen vóórdat de programma’s konden worden uitgezonden. Ik vind het geweldig wat ze via haar radioprogramma’s voor vrouwen doet. Mali is een zeer arm land. Van de overheid krijgt ze geen ondersteuning, maar ze heeft nu een aantal sponsoren uit Italië die haar financieel ondersteunen. En verder verhuurt ze zendtijd aan de moskee, zodat ze ook via die kant omzet kan genereren. Niks mis mee. Emancipatoir is ze wel. Ik heb na al die jaren nog steeds contact met haar, maar de bemoeienis met haar radiostation heb ik officieel afgerond.”

Syria, Back to School
Syrië. We hebben misschien met z’n allen het gevoel dat er veel te weinig gebeurt, maar onderhuids gebeurt er wel heel veel.
“Drie jaar geleden hadden we hetzelfde gevoel. Soroptimist Meg van Hoeve zat tv te kijken en dacht: ‘Wat gebeurt er nu eigenlijk en wat doen wij – Soroptimisten – daaraan?’ Ze is in conclaaf gegaan met haar regiovertegenwoordiger en beiden hebben op de wintervergadering van 2014 een video laten zien over de werkelijke situatie in Syrië. Haar doel was om in Turkije een opvangplek en school te creëren voor vluchtelingenkinderen, want voorkomen moest worden dat er een verloren generatie zou ontstaan. Maar de Turkse regering wilde maar met één instantie te maken hebben in plaats van honderden NGO’s met verschillende achtergronden en doelen.” Eén coördinator werkt natuurlijk heel praktisch. “Turkije heeft UNICEF het mandaat gegeven om het onderwijs en onderdak te regelen. Dat sprak me heel erg aan, want ik was kort tevoren in Zuid-Sudan geweest net voordat daar de ellende uitbrak. Dan struikel je over de vele NGO’s die zonder coördinatie werken. Diezelfde wanorde heb ik ook in Thailand na de tsunami gezien.” Iedereen stort zich als ‘t ware op de ramp. “Ze denken te weten hoe het allemaal moet en vragen niet aan de plaatselijke bevolking wat ze echt nodig hebben of willen. Ik vond UNICEF als coördinator een prima idee.” En jij? “Ik wilde graag meedoen. Het project van UNICEF heet Back to school, gericht op onderwijsvoorzieningen in meerdere landen. Omdat wij graag met traceerbare doelen werken hebben wij onze bijdrage beperkt tot Syrische vluchtelingenkinderen in Turkije, vandaar onze projectnaam Syrië ‘Back to School‘. Alleen voor meisjes? “Nee, nee, dat onderscheid kun je niet maken! Het project is bedoeld voor alle vluchtelingenkinderen. We hebben wél in onze afsprakenlijst met UNICEF staan dat minimaal 50% meisjes moet meedoen. Meisjes mogen niet achterblijven! Dat houden we goed in de gaten.”

“We kwamen er al snel achter dat het bouwen van scholen niet zo gemakkelijk is. Het herinrichten van leegstaande gebouwen bleek een beter idee, maar daar gaat tijd in zitten. Net als wij moet je in Turkije een verzoek indienen voor het herzien van bestemmingsplannen of structuurvisie. Maar het lukt! In de kampen stonden tentscholen. Gevluchte onderwijzeressen en onderwijzers uit Syrië staan nu in Turkije voor de klas. Die krijgen een opleiding omdat ze moeten voldoen aan de Turkse normen. Alleen moeten de kinderen die naar Nederland komen straks voldoen aan de Nederlandse diploma-eisen. Bovendien zitten er heel veel getraumatiseerde kinderen in de klassen. Hoe herken je ze en hoe ga je daarmee om is dan de vraag.” Het gaat niet om educatie alleen. Het gaat ook om psychologische opvang. “Precies! Dus de leraar moet een aparte training hebben om trauma’s te kunnen herkennen. Daar krijgen ze nu een bescheiden vergoeding voor.”
“UNICEF heeft ons ook gevraagd geld in te zamelen voor rugzakjes. En dat begrepen we toen niet. Gaandeweg hebben we ingezien hoe belangrijk dat voor de leerlingen was. Want het rugzakje en de inhoud was iets wat van het kind zelf was. Ze waren immers alles kwijt. En nu konden ze zeggen: ‘Dat is van mij’.” Dat vind ik heel ontroerend. “In eerste instantie zagen wij voor onze geestesogen prachtige scholen verschijnen, maar zo iets kleins als een rugzak met onderwijsspullen maakt een enorm verschil. In onze communicatie met onze leden hebben wij steeds over het belang van die rugzakjes gesproken.”

Waar staan jullie nu met dit project? “Onze afspraak met UNICEF was dat we drie jaar lang € 100.000 bijeen zouden brengen. Op 24 april 2016 hebben we dat doel al gehaald. We hopen eind 2016 in totaal € 375.000 op te kunnen halen. Het geld wordt besteed aan rugzakjes, lerarenopleiding, onderwijs, meubilair en de bouw van zes containerscholen voor ruim duizend kinderen. In totaal kunnen in Turkije nu 330.000 vluchtelingenkinderen naar school. Andere hulporganisaties en landen dragen natuurlijk ook bij met geld en goederen.” Ten tijde van dit interview heeft UNICEF de Soroptimisten verzocht om fondsen te werven voor twee extra containerscholen. Dan krijgen een paar honderd kinderen extra de mogelijkheid om een nieuwe toekomst op te bouwen!

Syria, back to school

Vijandigheid
Je gaat er echt voor, heel enthousiast en gedreven. Wat doet dat alles met jou?
“Ik kijk nu anders naar de wereld. Meer betrokken. De situatie van vluchtelingen in Turkije wordt er niet beter op. Ik vind het dan ook niet gek dat ze verder naar Europa willen trekken, vooral nu de vijandigheid in Turkije toeneemt.” Worden ze uitgesloten door de Turkse maatschappij? “Jazeker, op sommige plaatsen gebeurt dat inderdaad.” Maar ook in Europa is weerstand en uitsluiting, vooral nu er sprake is van robotisering en het verdwijnen van banen. “Dat neemt niet weg dat we het hele concept van betaalde banen onder de loep moeten gaan nemen. De vluchtelingen willen graag actief zijn voor de samenleving en zeker Syriërs. In het AZC vlakbij zit een Syriër die dirigent van klassieke Arabische muziek is. Als ik zie wat die man doet om mensen met muziek uit hun lethargische situatie te halen, dan word ik daar heel gelukkig van. Deze man is nu al bezig om andere mensen vooruit te helpen.”

Back to Society
Wat is er volgens jou nodig om de kloof tussen allochtonen en autochtonen zowel in Turkije als de Europse landen te dichten? Jij staat al midden tussen de Syriërs, jij begrijpt het.
“Ten eerste moet je je niet laten aanspreken door mensen die angst willen zaaien. Robert Long zong in de zestiger jaren al sarcastische liedjes over hypocriete Nederlanders en hun angsten. Ten tweede: wees reëel. Natuurlijk zitten er slechte mensen tussen de vluchtelingen. Het gros van de vluchtelingen wil het goede. Ze hebben iets te bieden voor de samenleving. Wij Nederlanders denken alleen maar dat ze iets komen (weg)halen. Dát is niet zo! Dat is mijn stellige overtuiging.” Het gros van de mensen heeft er geen last van, maar de mensen in de achterstandswijken wel. “En die Nederlanders moeten kunnen rekenen op de sociale vangnetten. Ik kan me goed voorstellen dat ze bang zijn voor verval. We moeten ervoor zorgen dat het daar goed blijft gaan! Daarom willen de Soroptimisten Syrische vrouwen koppelen aan een Nederlands maatje. Het project gaat Back to Society heten. Om ze de Nederlandse taal te leren, ze te helpen met het vinden van een baan en ze deel te laten nemen aan onze samenleving. Van onze kant zou het goed zijn meer te leren over de Syrische cultuur en gewoonten. Over en weer kan er dan begrip ontstaan. Wij gaan dit project na de winter oppakken. Het is dan de vraag of we dit zelf gaan opzetten of dat we samenwerking gaan zoeken met andere organisaties die op dat terrein werkzaam zijn. We moeten beginnen bij de moeders en vaders die de Nederlandse samenleving nauwelijks kennen.”

“De samenwerking in het project ‘Back to School‘ heb ik als zeer verrijkend en vernieuwend ervaren, vooral omdat we met Soroptimisten uit heel Nederland hebben kunnen werken. Op zich is dat al evoluerend voor eenieder die daaraan heeft meegewerkt. We willen dat met ‘Back to Society‘ op dezelfde manier aanpakken, met een kleine werkgroep die alle clubs van Soroptimisten aanstuurt. Vrouwen mogen zich altijd als lid aanmelden. Het stimuleert enorm om met elkaar creatief bezig te zijn. Het werk heeft me persoonlijk enorm verrijkt. Wat je ook doet doe er iets naast wat géén geld oplevert. Want dat werk levert ontzettend veel gelukkige momenten op. Iets waarop je met dankbaarheid op terug kunt kijken.”

AUTEUR MARY SPAN |©EVOLUTIEGIDS | 160920
Trendjournalist/publicist. Hou ervan je te inspireren en te activeren
voor zinvolle evolutie in leven en werk, bouwend aan een wereld van nieuwe mogelijkheden.

De evolutie van Arabische vrouwen

Moedig en stil heroveren Arabische vrouwen hun rechten. Ze laten zich niet meer uit het openbare leven verbannen.

Het brengen van kennis in ontwikkelingslanden geeft meer verdieping

Veel babyboomers gaan met pensioen. Die willen niet stilzitten, maar nog graag iets betekenen voor de maatschappij of de wereld. Dan is de non-profitorganisatie PUM Netherlands Senior Experts een uitstekend alternatief.

CONTACT US

We zijn momenteel niet aanwezig. Je kunt ons een e-mail sturen, dan komen we er zo snel mogelijk op terug.

Wordt verstuurd

Lift Your Life & Your World & Share it!

Login met je gegevens

Je gegevens vergeten?