SLAVOJ ŽIŽEK | Chaos, loon voor later? | sociale evolutie

Chaos, loon voor later? | Evolutiegids

21 augustus 2022 | Mary Span | Evolutiegids

Chaos, loon voor later?

sociale evolutie bij De Evolutiegids‘Mensen die zich vastklampen aan pacifisme, blijven gevangen in hun eigen verbeelding.’ Een uitspraak van Sloveens socioloog en filosoof Slavoj Žižek in het licht van de Russische aanval op de Oekraïne. Volgens hem zal het verzet tegen conflicten en chaos de samenleving sterker maken. Wat bedoelt hij daarmee?

Slavoj Žižek, Sloveens socioloog, psychoanaliticus, cultuurcriticus en filosoof, tart graag links en rechts. Hij was dissident in Tito’s Joegoslavië en noemt zich nu communist. Hij provoceert graag, maar in feite geldt hij als een van de meest markante denkers en inspirators van deze tijd. Wat er nog van de wereld van links over is, heeft zich laten inkapselen in de westerse liberale democratie en durft niet meer met radicale oplossingen te komen. Žižek wel.

Žižek schreef zo’n vijftig boeken en gaf vele presentaties over zijn gedachtegoed. Hij is een welbespraakt criticus van de sociale orde sinds het einde van de Koude Oorlog. Hij beziet de beelden van de wereld en ziet de realiteit zoals die is. Poetin wil niet alleen de transportroute door de Zwarte Zee veilig stellen, maar ook de arctische. Daarom was hij zo boos op de Scandinavische landen toen ze hun voornemen uitten om zich bij de NAVO aan te sluiten. Daarom wilde Trump ook Groenland kopen. Beiden willen van de opwarming van de aarde profiteren. Door de explosieve ontwikkeling van China, Japan en Zuid-Korea zal de belangrijkste transportroute namelijk ten noorden van Rusland en Scandinavië lopen. Poetin wil ook de controle over geheel Oekraïne. Op deze manier zal Rusland zoveel voedsel- en grondstoffenproductie domineren dat het de hele wereld kan chanteren.

De realiteit zien is alles zien zoals die is!

‘We zijn teveel trouw aan het systeem waarin we leven’, zegt hij. Om die reden pleit hij voor een vergroten van chaos en conflicten. Het verzet tegen conflicten zal de samenleving alleen maar sterker maken. Verzet betekent in dit geval niet dat de chaos moet worden onderdrukt, maar dat deze chaos doorleefd moet worden. Zoals mensen die ervaringen en trauma’s verwerken.

Žižek ziet dat de pacifisten liever de gemakkelijke weg zoeken en dat ze onderhandelingen of compromissen als een weg uit de chaos zien. Ze gaan dan volgens Žižek voorbij aan de grote ambities van een tsaristische dromer. De oorlog in Oekraïne gaat helemaal niet om het land zelf, maar om de Europese eenheid te verzwakken en te ontmantelen. Om wereldmacht te kunnen veroveren. En laten we vooral niet de (geheime) ambities van China vergeten! De Chinese debatten en besluitvormingsprocessen zijn bijna volledig verborgen, want Xi Jinping twittert niet en geeft nooit een persconferentie. Hoe kunnen wij dan inzicht krijgen in Xi’s route?

Pacificisme is gewoon de verkeerde reactie op de huidige situatie.

Betekent dit dat links gewoon de kant van het westen moet kiezen, inclusief de rechtse fundamentalisten? Vanuit het rechtse standpunt vecht Oekraïne voor Europese waarden tegen de niet-Europese autoritairen; vanuit het linkse standpunt vecht Oekraïne voor wereldwijde vrijheid, inclusief die van de Russen. We moeten Poetin juist stoppen met het bepalen van zijn regels. We moeten rode lijnen trekken. Hier en niet verder. We moeten stoppen met onze hoge normen selectief toe te passen, zoals we dit bijvoorbeeld in Afghanistan hebben gedaan. We moeten af van onze hypocriete houding door onze waarden, normen en rechtsstaat opnieuw onder de loep te nemen.

We moeten ophouden met twee maten te meten.

Betekent dit, dat we de chaos maar moeten laten voor wat die is? Als we de realiteit zien zoals die werkelijk is, weten we wat ons te doen staat. De huidige crisis is volgens Žižek een uiting van de chaos in het liberaal kapitalisme. Het kapitalistische systeem is volgens hem niet houdbaar. Het gif is tegelijkertijd het tegengif. Ofwel de chaos is tegelijkertijd het loon voor later. We moeten daarbij erkennen dat zowel de staat als de kapitalistische markt geen oplossingen bieden. We moeten er en bloc voor waken dat het autorisme in het Westen opgeld maakt. Alleen een radicale volksbeweging met nieuwe wevolutionaire ideeën – zonder overheid en markt – kan de zaak nog redden. Een opbouwende beweging van onderop. Een revival van communaal denken en doen, dus.

Join the [w]evolution

AUTEUR MARY SPAN | ©EVOLUTIEGIDS | 220821
Trendjournalist/publicist. Hou ervan je te inspireren en te activeren
voor zinvolle evolutie in leven en werk, bouwend aan een wereld van nieuwe mogelijkheden.
Burgerraad in de Evolutiegids

Burgersenaat, een nieuw
democratisch model

Historicus en publicist David van Reybrouck uit België kwam met het idee van een burgersenaat van gelote burgers. 

Minder ego,
meer verbinding

Zodra we ons wereldbeeld veranderen, wordt een alternatieve wereld mogelijk. Lees het e-book van Mary Span ‘Zinvolle [W]evolutie’.

COPYRIGHT | PRIVACY |CREATED BY MARY SPAN | ARCHIEF

CONTACT US

We zijn momenteel niet aanwezig. Je kunt ons een e-mail sturen, dan komen we er zo snel mogelijk op terug.

Wordt verstuurd

Login met je gegevens

Je gegevens vergeten?