SAXION | Frits Oosterveld | vitale evolutie | interview

oosterveld3

Professor Frits Oosterveld van Saxion Hogescholen:

‘Vitaliteit maakt mensen én economie gezonder’

Gezondheidsprogramma’s voor topmannen als voorbeeld voor de medewerkers is een vorm van vitale evolutie, maar ook sportcoaches in de woonwijk. Fietsen of wandelen met buren. Wandellunch tijdens de pauzes. Integrale aanpak van gezondheidsprogramma’s in de regio of de gemeente. Prof. Frits Oosterveld is lector Gezondheid en Bewegen aan de Saxion Hogescholen en een voorstander van integrale preventie van onderaf in de gezondheidszorg. Welke mogelijkheden ziet de vitale lector om Nederlanders aan het bewegen te krijgen en een beter welzijn te creëren?

Professor Frits Oosterveld wil als lector aan de Saxion Hogescholen vooral bijdragen aan het welzijn en geluk van mensen. “Het werken aan vitaliteit of fitness is misschien wel dé oplossing voor allerlei problemen”, onderwijst de lector. “En daarvoor is inzicht nodig. Wij doen veel onderzoek en ik vind het belangrijk dat wij onze kennis begrijpelijk voor het voetlicht brengen. Voor iedereen.” Lector Frits Oosterveld is zelf een voorbeeld van vitaliteit. Niet alleen lichamelijk maar ook in zijn heldere spreekstijl. Hoe is het gesteld met de fysieke gezondheid en het welzijn in Nederland? “Nederland had 25 jaar geleden een gezonde bevolking. Wij waren koploper, maar die koppositie hebben we verloren. En dan praat ik over voldoende spierkracht, een gezond gewicht, voldoende bewegen en een goede motoriek. Je ziet al dat de motoriek van scholieren minder is dan een kwart eeuw geleden. Scholieren zijn minder bereid om zich fysiek en gezond te ontwikkelen.”

Belastbaarheid
Hoe is het gesteld met de gezondheid en welzijn in het bedrijfsleven? “Je ziet dat bedrijven steeds meer aandacht krijgen voor de gezondheid van werknemers. Moesten dat ook wel onder invloed van allerlei wetgeving. Langzamerhand zie je het besef komen dat preventie verzuimreductie, minder uitval en een hogere participatie oplevert. Dat is winst voor iedereen. Dat besef begint langzamer maar zeker te komen”, aldus de lector. “Kijk je naar de demografische ontwikkelingen dan zie je dat er steeds meer oudere mensen komen. Slechts vijf procent van de werkende vrouwen is op 65-jarige leeftijd nog arbeidsproductief en van de werkende mannen is dat tussen de 15 en 20 procent. Dat betekent dat je als bedrijf niet alleen de arbeidscapaciteit van jongeren verliest maar ook nog eens te maken krijgt met een kleine groep van 65-jarigen die in staat is twee jaar door te werken. Wat je zou moeten doen is investeren in vitaliteit van mensen en ouderen werk te laten doen wat past bij hun fysieke gesteldheid. De belastbaarheid van mensen neemt namelijk af in de loop van hun leeftijd. Voor dat laatste aspect hebben bedrijven helaas nog geen aandacht.”

saxion

Frits Oosterveld vervolgt: “We proberen technieken en testen te ontwikkelen om de belastbaarheid van mensen te meten. Zo’n test duurt bij ons een uur of drie en dan simuleren wij via twintig stations de werksituaties. Wij meten dan de belastbaarheid van mensen in verschillende leeftijdscategorieën en diverse werkzaamheden. Dan ken je de arbeidsbelastbaarheid van iemand. Net als in topsport heb je rekening te houden met de belastbaarheid van iemand. Want bij topsport gaan coaches daar heel consequent en consistent mee om. Je moet dus eerst stapsgewijs investeren in de opbouw naar een topconditie. Dat is een wijsheid die ook voor gezondheid en welzijn opgaat”, leert Frits Oosterveld.

Empowerment
Er gaan stemmen op om de fitness vanuit het bedrijfsleven bijna dwingend op te leggen aan werknemers. Aan de andere kant willen bedrijven via employability meer verantwoordelijkheid naar de werkvloer verleggen. Bijt dat elkaar niet? Frits van Oosterveld: “Nee, want employability en empowerment zijn termen die met elkaar te maken hebben. Ik vind dat mensen een eigen verantwoordelijkheid hebben en dus ook verantwoordelijk zijn voor hun eigen gezondheid. Iemand is namelijk 24/7 gezond of ongezond in leven én werk. Ik maak even een sprongetje naar de sport. Wil een sporter prestaties leveren dan moet hij of zij fit zijn. Staat hij samen met anderen in een team dan zal hij samen met het team prestaties moeten leveren. Dat team zal ook willen dat hij of zij fit is, want het team wil topprestaties kunnen leveren. Nou, die parallel kun je ook maken naar het bedrijfsleven. Ik vind, dat je als werkgever om een fitnesscompetentie mag vragen.”
Frits Oosterveld noemt een voorbeeld. “Wij hebben gezondheidsonderzoek gedaan bij de politie. Dan zie je dat de fysieke gesteldheid van politiemensen soms te wensen overlaat, terwijl minister Remkes jaren terug al zei: ‘Fitness is een competentie’. Ik vind dat een werkgever naast de vraag naar een goede opleiding of werkervaring ook zou moeten vragen naar de fysieke gesteldheid van een sollicitant.”

Fietsen
Als mensen veel in hun hoofd zitten, dan voel je niet altijd meer dat je moe bent of dat je over je grenzen gaat. Het werken achter de computer stimuleert de ratio en verzwakt de fysieke gesteldheid. Hoe kun je mensen in balans brengen, zodat ze hun lichaam gaan voelen? Frits Oosterveld: “Ik denk dat dit heeft te maken met ritme en planning. Je moet mensen bewust maken dat er naast het werk ook ruimte moet zijn voor fysieke activiteiten. Het zit ‘m in fietsen naar het werk, het vaker gebruiken van de trap of wandelen tijdens de lunch. Dan voel je meteen hoe het gesteld is met je conditie. Maar ook de geestelijke balans is belangrijk. Het is in feite een combinatie van fysiek welzijn en geestelijke rust.

Laagdrempelig
Je zei al eerder tegen mij dat lager opgeleiden een minder goede conditie hebben dan hoger opgeleiden. Hoe krijg je de eerste groep in beweging of in een betere conditie, want geld is niet altijd voorhanden. Frits Oosterveld: “Dat is een groot probleem. Die groep zul je actief moeten bereiken. Dat moet je volgens mij niet doen door steeds het accent te leggen op overgewicht of negatieve aspecten. Die mensen moet je juist verleiden door leuke dingen te doen. We moeten ze zó uitdagen dat ze in beweging komen en dat ze het leuk vinden met elkaar te gaan wandelen. Ik zal je een voorbeeld geven. In de wijk de Lindenhof in Enschede zijn we gestart met een project ‘Scoren in de wijk’. Zo’n twintig vrouwen met overgewicht zijn door sociale werkers benaderd met de vraag of ze aan een vitaliteitsprogramma van tien weken wilden meedoen. Het educatieve programma is een laagdrempelig programma en een combinatie van ontspanning, geestelijke activiteiten en fysieke belasting op het niveau van de doelgroep. Het project is intussen afgerond en je ziet dat er van de twintig deelnemers nu tien vrouwen zijn die ‘s morgens met elkaar gaan wandelen. Er zijn er die moeite hebben met wandelen. Die gaan ‘s avonds met elkaar fietsen. Heel leuk en het kost niets. Je moet dus een initiatief ontwikkelen die bij de doelgroep past. Zo’n initiatief kan overigens ook van het bedrijfsleven komen, die vanuit hun maatschappelijke betrokkenheid in wijken of buurten vitaliteitsprogramma’s of iets dergelijks financieren.”

Pragmatisch
“Maar er is meer nodig”, onderstreept Frits Oosterveld zijn betoog. “Er moet een integrale aanpak van onderaf komen. Als je nu bij een huisarts of specialist komt, zullen zij je niet snel verwijzen naar bijvoorbeeld een sportcoach. Eigenlijk zou de gezondheidszorg moeten zeggen: ‘Laten we eens kijken of wij het kind met overgewicht eens aan het bewegen kunnen krijgen. We laten het kind met overgewicht een fitness- en voedingsprogramma doorlopen, samen met de ouders.’ Dat betekent dat je naar een integrale benadering moet komen waarbij niet alleen de ouders maar ook de school betrokken is.”
“In Nederland willen we wel naar een integrale benadering, maar dat wordt vaak van bovenop opgelegd. Ik vind dat je onderaan moet beginnen en dat je het pragmatisch moet aanpakken”, stelt professor Oosterveld. “Dat vraagt niet zozeer om leiderschap maar om regie vanuit de gemeente want die is immers verantwoordelijk voor de gezondheidszorg. Helaas zien gemeentes nog niet in dat er een ander beleid nodig is. Er is teveel verschotting. Je moet eerst elkaar vinden en de verbinding zoeken. Dan pas kun je naar een integrale aanpak.”
Dat kan een lange weg zijn. Frits Oosterveld: “In Enschede hebben ze dat al onderkend en ingezien. Daar heeft de verbinding van de gemeentelijke kernactiviteitenen al plaatsgevonden en is de samenwerking van de grond gekomen. Dus gemeente, scholen, fysiotherapeuten, huisartsen en specialisten hebben elkaar gevonden in het integrale gedachtegoed van vitaliteit. Als lector faciliteer ik samen met het consortium van Universiteit Twente, ROC Twente, Saxion en de regionale ondersteuningsstructuur voor de eerste lijn in Twente vooral de integrale benadering op operationeel niveau. Dat betekent primaire preventie organiseren en veel praten met mensen, voorlichting geven, ideeën aanreiken en rondom een thema zaken organiseren op scholen, beurzen of tijdens opleidingen. We zetten daarbij ook studenten in. Wij zijn dus al pragmatisch bezig en doen daardoor heel veel ervaring op. Dat is vallen en opstaan, omdat men over het algemeen niet gewend is met elkaar samen te werken en voor het vitaliteitsprogramma tijd vrij te maken.Je moet altijd eerst investeren voordat je revenuen krijgt.”

Beleid maken
Dat geldt toch ook voor het bedrijfsleven of zelfstandige ondernemers?
“Ja, een integrale aanpak is belangrijk. Op termijn krijgen we te maken met een beperkte arbeidscapaciteit. Wil je straks interessante mensen lokken naar je bedrijf, dan is het essentieel oog te hebben voor een aantrekkelijke werkomgeving, vitaliteit en gezondheid van mensen. Dat zul je kunnen vertalen in leuke fysieke activiteiten. Daarvoor is echt beleid en een vitale en dynamische bedrijfscultuur nodig die aantrekkelijk is voor stakeholders. Organisaties zullen in mijn ogen nu al moeten investeren in preventie en leuke vitaliteitsprogramma’s. De tijd is volgens mij rijp om met elkaar afspraken te maken. Gezondheid is niet iets individueels, het is ook iets collectiefs. Want we dragen met elkaar de kosten voor de gezondheidszorg.”

AUTEUR MARY SPAN |©EVOLUTIEGIDS | 110526
Evolutiegids en trendjournalist/publicist. Hou ervan je te inspireren en te activeren
voor zinvolle evolutie in leven en werk, bouwend aan een wereld van nieuwe mogelijkheden.

Fit leiderschap

Ton Seegers , directeur van Mijn Bewegingscentrum: ‘Bewegen is een bron voor grensverleggend leiderschap’

Personal branding

Profileer je leiderschap of ondernemerschap!

CONTACT US

We zijn momenteel niet aanwezig. Je kunt ons een e-mail sturen, dan komen we er zo snel mogelijk op terug.

Wordt verstuurd

Lift Your Life & Your World & Share it!

Login met je gegevens

Je gegevens vergeten?