RONALD DE CALUWÉ | mindfulness voor bewustwording | interview

ronalddecaluwe

Ronald de Caluwé, mindfulness- en aandachttrainer:

‘De deur naar het geluk opent naar binnen’

Leven in aandacht en bewustzijn heeft niet voor iedereen dezelfde betekenis. Westerlingen leven hun aandacht uit in meditatie of mindfulness, want het westerse denken is losgemaakt van zijn oorspronkelijke eenheid met het universum. Voor de oosterlingen is het leven echter een kosmische factor, the  very essence of existence. Bij aandachttrainer Ronald de Caluwé gaat het altijd samen met zelfreflectie, gedrag en bewustwording. Op een praktische en oosterse wijze.

Ronald de Caluwé is gepassioneerd door lichaam en geest. “Ik ben geboeid door de menselijke geest, door de invloed die gedachten en denkbeelden hebben op ons welbevinden en door de mechanismen waardoor stress, overspannenheid en burn-out ontstaan. Ik heb als verpleegkundige veel mensen gezien in een acute en stressvolle fase van hun leven, maar dat was niet de trigger voor mijn huidige werk als gids in aandacht en bewustzijn. Ik heb me al jong in de bewustzijnsmaterie verdiept door heel veel boeken te lezen over boeddhisme, de kosmos, lichaam en geest, psychologie en filosofie. Ik heb lang gemediteerd zonder leraar. Maar een jaar of 25 geleden ben ik op zoek gegaan naar leraren.”Wat bracht dat jou? “Op cognitief gebied was er voor mij niet heel veel nieuws, maar als gevolg van de trainingen heb ik mijn gevoel leren ontwikkelen. Ik kan nu zeggen, dat ik een goede waarnemer ben geworden: iemand die het voelen én denken op een soepele manier weet te combineren. Ik kan bijvoorbeeld aan de lichaamstaal van iemand zien met welke persoonlijke thema’s iemand worstelt.”

Niet zeuren
De complete levensgeschiedenis wordt energetisch en lichamelijk weerspiegeld in het lichaam. Trauma kan ontstaan na een levensbedreigende gebeurtenis, een gewelddadige ervaring of een langdurige periode van overweldigende stress. De gevolgen worden zichtbaar in het lichaam, doordat de stress zich als een blokkade op een bepaalde plek in het lichaam gaat vastzetten. En het trauma kan dan veel fysieke, emotionele en mentale klachten veroorzaken. Ronald de Caluwé: “Heb jij ooit een gazelle gezien met een burn-out of met een posttraumatisch stresssyndroom? Een gazelle moet gemiddeld drie keer per week rennen voor zijn leven als een jachtluipaard achter hem aanzit. Daar houdt de gazelle geen stress aan over, want het dier verwerkt letterlijk en figuurlijk in het hier-en-nu zijn trauma.” Hoe kan een mens volgens jou snel zijn trauma verwerken? “Wat mij betreft is aandacht daarbij dé cruciale factor.” En bewustzijn, neem ik aan. “Ja, en weten dat veel van de manieren waarop wij reageren is ingegeven door cultuur, opvoeding en gewoonten. De communis opinius alhier is ‘niet zeuren’.” Betekent dit dat je je ervan bewust moet zijn dat je een keuze hebt om de gebeurtenis ‘aan te gaan’ of ervan ‘weg te vluchten’?  Ronald: “Er is zelfs nog een derde keuzemogelijkheid: ‘bevriezen’. Maar de ellende is: het is geen keuze, het is een reflex. Het punt is niet zozeer dat je vecht, vlucht of bevriest, want dat is biologisch, functioneel gedrag. Het punt is het moment erna, het moment van nadenken of piekeren. Dát is het moment waarop je denkt: het is mij te moeilijk. Ik stop het dus maar weg. En dan wordt het een trauma.” Wat moet je dan doen? “Ruimte geven aan je emotie of gevoel. Dóórvoelen, dus. Geef het de tijd om het er te laten zijn. Of het nu om verdriet, schrik, huilen, trillen of gillen gaat. Laat de emoties er zijn. Meer hoef je niet te doen. Het probleem is niet de gebeurtenis of de emotie, het probleem is dat je het niet wilt voelen.”

happiness

Verdoving
Ronald vervolgt: “In onze cultuur zijn we geneigd om automatisch traumatische gebeurtenissen weg te stoppen. Dat is jammer, want als we het functionele, biologische gedrag van dieren zouden volgen zou de mens een stressvolle situatie in het hier-en-nu verwerken. Dan wordt het geen trauma, maar een herinnering. Dan heb je iets geleerd, namelijk dat de gebeurtenis potentieel gevaarlijk is en dat je in de toekomst alert moet zijn. Wij hebben onszelf afgeleerd om de gebeurtenis te doorleven en te doorvoelen. En dat vormt nu een groot probleem in de huidige maatschappij.” Wat gebeurt er als we iets leuks ervaren? Ronald: “Als je goed hebt geleerd te blokkeren, dan blokkeer je ook de leuke ervaring. Het systeem is niet selectief. Er is gewoon sprake van algehele verdoving. Dat brengt mij steeds weer terug bij het kernaspect aandacht. En aandacht in de vorm van ‘weten dat het  gebeurt’. En dat zonder oordeel. Alles is verklaarbaar vanuit onze evolutie, want ons brein is nog niet af, want de koppelingen zijn niet altijd verbonden. Veel mensen zijn geneigd te denken dat verslaafden zwakke types zijn met weinig doorzettingsvermogen. Ze zijn er zelf bij als ze het probleem veroorzaken, en moeten dus niet zeuren als ze in de goot belanden. Volgens de meeste wetenschappers is dat een onterechte veronderstelling. Het zijn pechvogels, jammerlijk geboren met een hunkerbrein. Dat is het ‘genotscircuitje’ diep in een gedeelte van onze hersenen dat evolutionair gezien al heel oud is. Dat gedeelte connect niet goed met onze wil. Het schreeuwt als het ware: ‘Ja, dat was fijn! Nog een keer!” Maar verslaving lijkt mij ook onderhevig te zijn aan conditionering en kuddegedrag. “Verslaving heeft een cultureel component, maar het heeft ook te maken met vluchtgedrag. Verslavingsgedrag zegt eigenlijk: ‘Ik wil hier niet zijn.’ Mindfulness en verslaving bijt elkaar. Er zit namelijk iets tegenstrijdigs in. Mindfulness vraagt om aandacht en bewustwording in het hier-en-nu. De verslaafde wil daarvan wegblijven.” Juist die mensen wil je helpen. “Ja, die zijn ook te helpen met een mindfulnesstraining. We zijn eigenlijk allemaal op een of andere manier verslaafd. Aan onze meningen en ons vermeende waarheidsgevoel van onze gedachten bijvoorbeeld.” Dat is een goeie.

Waan van de dag
Ik zie dat mensen bij een training soms afhaken. Ze kunnen hun aandacht er niet bijhouden. “En toch is aandacht een biologisch gegeven. Het is belangrijk om te kunnen overleven. Maar wat er gebeurt is, dat de aandacht soms alleen op jezelf is gericht. Je verliest dan de omgeving uit het oog en dat is slecht voor je overlevingskansen. Als ik zit te mediteren en de bel gaat, dan hoor ik de bel. Dat is functioneel. Aandacht is een continuüm. Veel ingewikkelder dan dat is het niet, hoor.”

ronalddecaluwe1

Wat brengt het mensen als ze in aandacht en bewustzijn leven? “Dat ze loskomen van de waan van de dag. Het neveneffect is ontspanning. Maar het grote voordeel van aandacht is dat je meer voelt. En dat is tegelijkertijd ook het nadeel, want je wilt niet geconfronteerd worden met jezelf. In het boeddhisme spreken ze over de drie vergiften. We blijven vechten om vast te houden wat prettig voelt, af te weren van wat niet prettig voelt en de illusie vast te houden dat dan alles in orde is. Het leven is er een van polariteiten. Dat is een gegeven. Het probleem is dat we niet willen voelen. Het is mijn taak als trainer om het gevoel van iemand te exploreren. Ik vraag dan bijvoorbeeld: ‘Wat voel je in je lichaam’.” Ga je dan door het gevoel heen? “Je hoeft nergens doorheen. Het is de bedoeling dat je het gevoel aanraakt. Je gaat het gevoel namelijk niet veranderen. Met je geestelijke ogen leer je te zien wat het gevoel is: kramp, spierspanning, kou, benauwdheid. Je kijkt ook naar je gedachten, oordelen en overtuigingen. Je leert te zien dat je het zo kunt laten.” Betekent dit dat de pijn dan blijft? “In eerste instantie misschien wel, maar het kan na het bewustwordingsproces ook zomaar verdwijnen. Sommige pijnen verdwijnen niet, dat is het ongemak waarmee je steeds te maken hebt. De vraag is niet ‘Hoe kom ik van het probleem af?’, maar hoe ga ik om met de dingen waar ik niet van afkom. Je kunt het ook accepteren en leren dat je niet hoeft te vechten. De crux bij mindfulness is dat je door de aandacht anders leert om te gaan met de pijn in je leven. Het is niet de bedoeling van mindfulness dat je in een soort passitiviteit vervalt. Je kunt het onrecht waar je mee te maken hebt, ook actief bestrijden of verlichting zoeken door er anders mee om te gaan. Daarvoor moet je óók de relatie met de pijn veranderen.”

Tai Chi en Chi Kung
Je doet meer dan dat. Je geeft ook les in Tai Chi en Chi Kung.
“Dat is min of meer hetzelfde”, zegt de Caluwé. “De beweging in de vorm van eenvoudige, fysieke oefeningen creëert ook een ander bewustzijn. Je leert in te zien hoe beweging werkt en wat het doet in je lijf en in je gevoel. Hoe iemand beweegt, vertelt heel veel over de persoon. Het lichaam is immers de kaart van de geest. Sigmund Freud zei ooit: ‘De geest is het misschien vergeten, maar het lichaam vergeet het nooit’.”

Welke betekenis of zin wil je mensen aanreiken? “Ik heb niet zoveel pretenties om mensen iets aan te reiken. Misschien is juist het aanreiken van dingen wel het grootste probleem in de maatschappij. Het is in mijn ogen veel belangrijker dat mensen zelf gaan nadenken. Of liever: dat ze gaan voelen. Dat is voor mij het allerbelangrijkste. Met mijn trainingen zorg ik voor gedragsverandering. Meer dan 70 procent van de mensen oefent na een jaar nog steeds. Dat komt omdat mensen voelen dat ze er zelf iets mee moeten en dat de oplossing niet van buiten komt. De Deense filosoof Kierkegaard zei het zo prachtig: ‘De deur naar het geluk opent naar binnen’. Ik zou daaraan willen toevoegen: ‘Doe dat dan in aandacht’.”

AUTEUR MARY SPAN |©EVOLUTIEGIDS | 160226
Evolutiegids en trendjournalist/publicist. Hou ervan je te inspireren en te activeren
voor zinvolle evolutie in leven en werk, bouwend aan een wereld van nieuwe mogelijkheden.

Mindfulnesstrainer Ted de Rijt van het Han Fortmann Centrum: ‘De veranderingen in de maatschappij vragen om mindfulness’

Iedereen heeft de mogelijkheid om een betere weg te kiezen. Lees onze twee interviews met de bekende numeroloog & wijsheer Gerrit Jansen.

CONTACT US

We zijn momenteel niet aanwezig. Je kunt ons een e-mail sturen, dan komen we er zo snel mogelijk op terug.

Wordt verstuurd

Lift Your Life & Your World & Share it!

Login met je gegevens

Je gegevens vergeten?