NESTLÉ | water als mensenrecht of als handel?

27 januari 2021 | Mary Span | Evolutiegids
Water als fundamenteel mensenrecht of als handel?

Hoe kan water in goud veranderd worden? Een onderneming heeft het recept hiervoor: Nestlé. De Zwitserse multinational, het grootste voedsel- en drankenconcern ter wereld, bezit meer dan zeventig merken waaronder Perrier, San Pellegrino, Vittel, Pure Life … Van de Verenigde Staten tot Nigeria en Pakistan. Maar wat zijn de consequenties?

Terwijl de wereldbevolking in een alarmerend tempo blijft groeien, wordt water een steeds schaarser goed. De Zwitserse film “Bottled Life” documenteert de bloeiende handel met gebotteld water, door te focussen op de wereldleider in deze lucratieve miljardenmarkt – namelijk het bedrijf Nestlé in Zwitserland. Nestlé beheert momenteel meer dan 70 van ‘s werelds flessenwatermerken, waaronder Perrier, San Pellegrino en Vittel.

Commercie
De relatie met de Zwitserse Nestlé multinational, die miljarden verdient aan het privatiseren en commercialiseren van kraanwater, zou ons allemaal zorgen moeten baren. Het bedrijf heeft wereldwijd openbare waterbronnen overgenomen en deze volledig geëxploiteerd voor de verkoop van plastic waterflessen. Het beheer van openbaar water door particuliere bedrijven is gevaarlijk voor het algemeen welzijn en is verantwoordelijk voor de verspreiding van plastic afval. De internationale activiteiten van Nestlé zijn beladen met internationale conflicten.

Maine
In de landelijke staat Maine heeft Nestlé veel waterrechten en bronnen gekocht. Elk jaar pompt het bedrijf miljoenen kubieke meters zuiver water weg, voor transport in tankwagens naar enorme bottelarijen. In de kleine steden Fryeburg, Newfield en Shapleigh was de Zwitserse journalist Res Gehriger er getuige van hoe Nestlé de lokale oppositie tegen zijn operaties probeert te onderdrukken met een leger van machtige PR-adviseurs, advocaten en lobbyisten.

Ontwikkelingslanden
In ontwikkelingslanden streeft het bedrijf een ander concept na, namelijk Nestlé Pure Life. Dit product is gezuiverd grondwater, verrijkt met een Nestlé-mengsel van mineralen. Tegenwoordig is Nestlé Pure Life ‘s werelds best verkopende merk gebotteld plat water. De meeste groepen waarop ze zich richtten – vooral in Afrika – hebben geen toegang tot schoon water, dus moesten ze het water koken. Maar moeders hebben niet altijd de mogelijkheid om water te koken en zo drinken kinderen vervuild water met gezondheidsproblemen als gevolg. Nestlé speelde daarop in door de verkoop van Pure Life aan mensen die het nauwelijks kunnen betalen. In Lagos, Nigeria, ontdekte journalist Gehriger dat gezinnen tot de helft van hun huishoudbudget moeten uitgeven aan water in jerrycans, en dat alleen degenen die het kunnen betalen Pure Life drinken. Ondertussen leegt Nestle de watergebieden die het beheert zoveel mogelijk en berooft de bevolking van drinkwater, zonder rekening te houden met duurzaam gebruik of milieuproblemen.

Strategie
In Bhati Dilwan, een gemeenschap in Pakistan, heeft Nestlé zóveel water opgepompt voor zijn productiefabriek dat het grondwaterpeil drastisch is geslonken en het dorpsfonteintje niets meer bevat dan stinkende slib. In dit land waar de openbare watervoorziening is uitgevallen of op instorten staat, presenteert het bedrijf met trots zijn flessenwater als een veilig gezondheidsbevorderend alternatief. Ook in Afrika hanteert de multinational dezelfde strategie. Niet alleen bezit het bedrijf grote waterreservoirs, put het uit en verkoopt de flessen voor veel geld die de Afrikanen nauwelijks kunnen betalen.

Sinds 2015 zijn de bewoners van Californië op waterrantsoen gesteld. Volgens waterwetenschapper Jay Famiglietti zit er nog maar voor één jaar aan water in de staatreservoirs. Ondertussen mag Nestlé gewoon doorgaan met het verpakken van en verdienen aan water. In reactie blokkeerden burgers een Nestlé-bottelarij in Sacramento, een van de droogste gebieden van Californië. Ze voelen zich bedrogen dat een buitenlands bedrijf hun water afneemt, het bottelt en dit weer aan ze doorverkoopt. De  multinational geeft niet prijs hoeveel water ze onttrekken en wijst ondertussen met een beschuldigende vinger naar de landbouwsector. Hoewel het zich op federaal land bevindt, betaalde de Zwitserse flessenwatergigant de US Forest Service en de staat praktisch niets, en het profiteerde behoorlijk : de wereldwijde verkoop van Nestlé Waters in 2018 bedroeg meer dan $ 7,8 miljard.

Domineren
Nestlé zegt maatschappelijk verantwoord ondernemen in het vaandel te hebben staan, maar ondertussen willen ze de mondiale watermarkt domineren, soms zelfs door illegaal water te winnen. Nestlé koopt voortdurend extra waardevolle grondwatervoorraden op om te voldoen aan de enorme vraag naar flessen water die het heeft gecreëerd. Het bedrijf maakt daardoor enorme winsten (jaaromzet van CHF 110 miljard) en ze weten dat beroepsprocedures soms tientallen jaren kunnen duren voordat ze überhaupt gestopt kunnen worden. Ze doen er alles aan om met PR-mensen, advocaten en marketeers financiële, juridische en politieke druk uit te oefenen om openbaar waterbezit en water als mensenrecht tegen te gaan. Moet water via de marktwerking worden verkocht of is het een fundamenteel mensenrecht?

Wall Street
Water werd eind 2020 voor het eerst verhandeld op de grondstoffenmarkt van Wall Street, naast goud, olie en tarwe. De nieuwe watercontracten, gelanceerd door de CME Group, zullen investeerders in staat stellen zich in te dekken tegen of te wedden op het potentieel van waterschaarste, aangezien de bezorgdheid over het tekort aan de levensnoodzakelijke vloeistof blijft toenemen als gevolg van niet-duurzame industrie en menselijke consumptie en de impact van de klimaatcrisis. 

De documentaire ‘Bottled Life’ dateert van 2013 maar is nog steeds een wake-up call. De trailer is hier te zien. Nestlé heeft verbeteringen doorgevoerd sinds Bottled Life, maar de problemen uit de film lijken ze niet op te lossen.

Join the [w]evolution

AUTEUR MARY SPAN | ©EVOLUTIEGIDS | 210127
Evolutiegids, trendjournalist & publicist. Hou ervan je te inspireren en te activeren
voor zinvolle evolutie in leven en werk, bouwend aan een wereld van nieuwe mogelijkheden.
waterspecial1

Waterspecial

Onze waterspecial gaat in op het leven in en op het water, klimaatverandering, vervuiling, conflicten, innovaties, economie, watermanagement en over overleven.

voedselprijzen

Hoe speculatie tot crises leidt

Als er geen drastische maatregelen worden genomen om de torenhoge voedselprijzen wereldwijd te verlagen, zal er overal geweld plaatsvinden.

COPYRIGHT | PRIVACY |CREATED BY MARY SPAN | ARCHIEF

CONTACT US

We zijn momenteel niet aanwezig. Je kunt ons een e-mail sturen, dan komen we er zo snel mogelijk op terug.

Wordt verstuurd

Login met je gegevens

Je gegevens vergeten?