CUBA | het biolgische landbouwalternatief | vitale evolutie

Cuba, biologische landbouw | Evolutiegids

18 november 2022 | Mary Span | Evolutiegids

Cuba, het biologische landbouwalternatief

Na het einde van de Sovjet Unie in de negentiger jaren moest Cuba zichzelf bedruipen. Het land moest meteen reageren om z’n 11 miljoen inwoners voor de hongerdood of erger te kunnen behoeden. Zo zijn de ‘organopónicos’ ontstaan, boerderijen op kleine plekken midden in de stad.

Cuba was een land van de import. Negentig procent van de levensmiddelen kwam uit de Sovjet Unie en Cuba produceerde voor dit land suiker. Toen de Sovjet-Unie werd ontbonden, kwam Cuba in de problemen. Er zat niets anders op dan zelf voedsel en levensmiddelen te produceren, iets wat ze nog nooit hadden gedaan. Cuba heeft nauwelijks aardolie of andere grondstoffen. Daarom begonnen de instituten te onderzoeken hoe de mensen zonder brandstof, behandeling en gewasmiddelenbescherming voedsel konden verbouwen. Het land moest afstand doen van haar monocultuur van rietsuiker en overleefde dankzij de biologische landbouw.

Cuba moest biologisch voedsel telen,
anders waren ze verhongerd.

Steeds meer mensen begonnen op hun balkons en in tuinen gewassen te telen en telers moesten daarom hun kweekgewoontes te veranderen. De landbouwgronden werden bewerkt door middel van ossen en de eilandbewoners verkochten hun gewassen rechtstreeks aan de klanten zonder tussenkomst van handelaren. Het is een landbouw met weinig kunstmest, de kosten zijn daardoor laag en de lonen daardoor hoger.

Tot nu tot lijkt alleen Cuba erin te slagen,
volgens de Human Development Index van de VN.

Maar er is ook kritiek. Er is wel meer werk mee gemoeid en de output is laag. De Cubanen moeten veel voorwerk verrichten en wel voordat de planten groter worden. Zo verbouwen ze maïs en plaatsen ze insectenhotels als barrière, zodat schadelijke insecten zich niet op de planten kunnen storten. De biodiversiteit wordt verhoogd door het aanplanten van origano, basilicum, essentiële oliën en goudsbloemen. Ook deze bloemige planten helpen om de culturen gezond te houden voor de bijen. De organopónicos zijn dus een arbeidsintensieve vorm van stadslandbouw. Wat hier geproduceerd wordt, is voor zeventig procent bestemd voor de gemeenschap. De rest wordt onder hotels, cafeteria’s en andere ondernemingen verdeeld. Bewoners konden zich vrijwillig aanmelden voor trainingen en kregen braakliggend – soms onvruchtbaar – land ter beschikking. Ook ontwikkelde de overheid onderzoekstuinen, werden gesubsidieerde landbouwwinkels opgezet, evenals locaties voor de productie van compost en laboratoria voor natuurlijke bestrijdingsmiddelen.  

Inmiddels wordt ruim de helft van alle in de stad geconsumeerde groenten in de stadslandbouw geproduceerd, volgens sommige schattingen zelfs bijna 90 procent. Bovendien wordt er voedsel voor vee, compost en biobrandstof geproduceerd en is er sprake van gewasrotatie. Het land beschikt daarnaast over een grote variëteit aan zaden. De landbouw is geleidelijk in de infrastructuur ingebed en in de hoofdstad wordt meer dan 35.000 hectare – van kleine tuinen tot grote stadsboerderijen – gebruikt voor de landbouwproductie. De Noord-Amerikaanse econoom Sinan Koont, die jarenlang de hervormingen in de Cubaanse landbouw onderzocht, stelt dat Cuba beschikt over een van beste stedelijke landbouwprogramma’s ter wereld.

Ook de eetgewoontes veranderen langzaam maar zeker. De Cubaan was niet gewend aan het eten van veel groenten. Ze aten veel rijst, bonen en vlees. Ze ontwikkelen nu een wat gezondere mentaliteit en houden meer rekening met het milieu. Op dit moment zijn er 400.000 initiatieven op 70.000 stedelijke hectaren actief in de biologische landbouw. Daarbij produceren ze 1,5 miljoen ton groente per jaar. Havanna kan zijn 2,2 miljoen inwoners voor vijftig procent voorzien van biologische groente en fruit. De rest komt van de coöperaties uit de voorsteden. 

De Cubanen zelf zien hun land niet als
het ultieme landbouwparadijs.

Door deze manier van werken is Cuba in staat geweest om zich sneller te herstellen na de orkaan Maria van 2017. Puerto Rico daarentegen had grote problemen om zich te kunnen herstellen, want ze zijn hoofdzakelijk afhankelijk van de import. In Puerto Rico stierven 3000 tot 5000 mensen omdat mensen geen toegang hadden tot levensmiddelen en de ziekenhuizen geen elektriciteit hadden. De aanpak van Cuba is niet alleen goed voor een gezonde voeding van de inwoners, het land is ook goed bestand tegen klimatologische veranderingen.

Ze hebben een uiterst slecht landbouwmodel omgetoverd tot iets beters, vinden ze. Maar verschillende landbouwkundigen roemen het gedecentralistisch geleide landbouwmodel dat uit kleinere coöperaties bestaat. Het is gewoon het grootste voorbeeld van degrowth met een sterke afname van materiaal en energieverbruik. Deze transitie kan ons veel inzicht geven in mogelijke alternatieven voor het onhoudbare groeiparadigma dat de wereld domineert.

Join the [w]evolution

AUTEUR MARY SPAN | ©EVOLUTIEGIDS | 221118
Trendjournalist/publicist en auteur van het boek Zinvolle [W]evolutie.
Hou ervan je te inspireren en te activeren voor zinvolle evolutie
in leven en werk, bouwend aan een wereld van nieuwe mogelijkheden.
Collapsologie | Evolutiegids

Ineenstorting, Star Trek of [W]evolutie?

De klimaatverandering is definitief een wereldwijde uitdaging geworden. Als we er niets aan doen, kan het systeem ineenstorten.

Zingeving | Evolutiegids

Maak zingeving mogelijk

Het boek ‘Zinvolle [W]evolutie’ gaat om verschil maken met een hogere visie. Het maakt je actiever en gezonder.

COPYRIGHT | PRIVACY |CREATED BY MARY SPAN | ARCHIEF

CONTACT US

We zijn momenteel niet aanwezig. Je kunt ons een e-mail sturen, dan komen we er zo snel mogelijk op terug.

Wordt verstuurd

Login met je gegevens

Je gegevens vergeten?