JOAN VAN BAARLE | Week tegen Eenzaamheid | sociale evolutie

Je bent niet alleen | Evolutiegids

26 oktober 2022 | Joan van Baarle | Eenzaamheidsgids

Week tegen Eenzaamheid: maak ‘ns een praatje

sociale evolutie bij De EvolutiegidsDe Week tegen Eenzaamheid wordt elk jaar georganiseerd door het ministerie van VWS en in het hele land besteden gemeenten en organisaties hieraan aandacht. Dit jaar was ik op drie locaties uitgenodigd om een lezing te houden naar aanleiding van mijn boek Hunkeren naar verbinding, een andere kijk op eenzaamheid. We moeten eenzaamheid gewoon bespreekbaar maken.

Op 3 oktober werd ik verwacht in wijkcentrum Swaenswijk, een ontmoetingscentrum voor de veelal seniore en dikwijls alleenstaande bewoners en andere belangstellenden van het Alphen Centrum in Alphen aan den Rijn. De Week tegen Eenzaamheid staat in het teken van ontmoeting en verbinding. Daar paste het onderwerp van mijn boek naadloos bij. Na mijn lezing liet ik ook een 13 minuten durende documentaire zien, opgenomen in de gemeente Laren, waarin initiatieven worden uitgelicht om de eenzaamheid van de inwoners te doorbreken. Tijdens de vragen naar aanleiding van de lezing stond er een jonge vrouw op, die aandacht vroeg voor eenzaamheid onder jongeren en jong volwassenen. Zij hield een pleidooi voor het samenbrengen van ouderen en jongeren om van elkaar te leren en elkaar te ondersteunen. Mooier kon de lezing niet worden afgesloten!

Soms voel je je het eenzaamst op een feestje!

Twee dagen later had ik een afspraak voor het geven van een lezing in Enschede-Oost in het kader van Samen1Enschede met als thema ‘Maak eens een praatje’. Met een gezamenlijke aanpak van samenwerkende partners, organisaties en inwoners wil Samen1Twente, de overkoepelende organisatie, als coalitie de eenzaamheid terugdringen van 47% naar 25% in 5 jaar tijd. Het brede netwerk richt zich op verschillende doelgroepen in Twente: jongeren, migranten, ouderen en kwetsbare groepen. Het was een mooie herfstdag, de zon scheen uitbundig en de mensen stroomden in grote getale naar binnen om de lezing bij te wonen. Tijdens deze bijeenkomst werden mensen die zich bijzonder hadden ingezet bij het in kaart brengen of verminderen van eenzaamheid tot ambassadeur gemaakt. Zo ook Niels van den Berg, de wethouder Duurzaamheid, Sport&Welzijn, Participatie en Organisatie, en Heidi Pot-Witbreuk, bestuurder van zorgorganisatie Liberein.

Hoe bereik je jongeren, die zich eenzaam voelen?

Een van de prangende vragen naar aanleiding van mijn lezing was: Hoe bereik je jongeren, die zich eenzaam voelen? Daar was geen passend antwoord op te geven. De supportersvereniging Glanerbrug (FC Twente) noemde sport en voetbal als een mogelijke oplossing. Jongeren kunnen zich ook aanmelden bij de innovatieve stichting Join Us, waar eenzame jongeren compleet zichzelf kunnen zijn. Join Us is sinds kort onderdeel van de Nationale Coalitie tegen Eenzaamheid. In meer dan zestig gemeentes is een locatie van Join Us te vinden. Dit doen ze door de persoonlijke en sociale gezondheid van jongeren te versterken. Daar kunnen jongeren leeftijdsgenoten ontmoeten om samen leuke dingen te doen. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de Vereniging Nederlandse Gemeenten dragen Join Us uit als best-practice. 

Nu de eenzaamheid ook onder jongeren toeneemt (46% van de jongeren tussen 12 en 25 jaar voelt zich soms eenzaam) en de alarmbellen steeds vaker gaan rinkelen, lijkt het mij goed om hierover via voorlichting op middelbare scholen aandacht aan te besteden.

‘Gamen doe ik graag, maar het zorgt wel
voor eenzame gevoelens. Ik zie niemand meer face-to-face’,

aldus een eenzame jongere.

Prof. Anja Machielse, hoogleraar Humanisme en Sociale Weerbaarheid en bijzonder hoogleraar Empowerment van Ouderen maakt zich zorgen om de grote toename van eenzaamheid onder jongeren. De spanning tussen individuele autonomie en de eisen van de sociale omgeving staan in haar werk centraal. Veel jongeren vertellen dat ze zich vaak eenzaam, opgesloten en mentaal slecht voelen. Ze vindt het aantal jongeren dat gemis van goede vrienden ervaart wel ‘zorgelijk hoog’ en noemt de coronaperiode als een van de oorzaken. Ook bij deze groep, net als bij ouderen, geldt: praat erover met iemand die je vertrouwt. Dat is de eerste stap.

Na mijn lezing gaf eenzaamheidstrainer Emmy Davids een workshop ‘Eenzaamheid herkennen en bespreken’. Zij begon met de mensen in de zaal te vragen: ‘Hoe voelt eenzaamheid’, daarna ‘Wat zou je het liefst willen?’ en ‘Wat wil je absoluut niet?’ Je kunt eenzaamheid bijvoorbeeld herkennen als iemand objectief gezien weinig contacten heeft, als er (te)veel vragen om hulp zijn, als iemand zichzelf verwaarloost, zichzelf vergeet te verzorgen of als er signalen uit de omgeving komen. Het is dan goed om een praatje te maken, maar hoe kun je het beste een gesprek aangaan? Daarvoor is vertrouwen nodig en dat vertrouwen komt in kleine stapjes opgang. Dus kan de persoon in kwestie zijn verhaal kwijt, is er begrip, respect en veiligheid genoeg om de stap te zetten om hulp te vragen?

Voel je vrij om te komen in de oase
van ontmoeting, verbinding en kunst, zegt Ben Engelbertink.

De dag daarop vond de volgende bijeenkomst ‘Maak eens een praatje’ van Samen1Enschede plaats in de Sint Jankerk in Enschede-West met hetzelfde programma als de vorige dag maar met andere deelnemers en personen, die ambassadeur werden gemaakt. De tuin naast de kerk was altijd omsloten door muren en zonder toegangsdeur. Dat kon anders, dacht pater Ben Engelbertink. En tijdens de coronatijd ontstond het idee de tuin van de kerk (een oase) te ontsluiten en in te richten als natuurlijke expositieruimte en deze open te stellen voor de bewoners van Pathmos, de wijk waar de Sint Jankerk staat. Centraal in de tuin staat de verbindende factor en het brengen van verhalen van de kunstwerken aan de muren. Want zo zegt pater Engelbertink: ‘Achter ieder kunstwerk schuilt een verhaal’. Voor het realiseren van zijn plan riep hij onder andere de hulp in van kunstenaar Henk Thüss.

Vooral de indringende verhalen van de mensen die zich eenzaam voelen en daarover vertelden in de pauze en na afloop van de bijeenkomst zullen me bijblijven. En ook hier hoorde ik het verhaal van een jongere die door zijn verslaving in een isolement raakte, vereenzaamde maar uit deze situatie wist te ontsnappen. Dit geeft maar weer eens aan dat het probleem van eenzaamheid zich onder elke leeftijdscategorie kan voordoen.

Samen1Enschede had beide middagen op de tafels kaartjes gelegd, waarop de deelnemers initiatieven, ideeën en suggesties konden noteren. Samen1Enschede gaat hiermee aan de slag om te kijken wat hiervan kan worden gerealiseerd. En gaat tevens na waar het de initiatieven of initiatiefnemers kan bijstaan met deskundigheid, verbinding met de juiste partijen uit het netwerk of zelfs met behulp van enig ‘handgeld’. Andere gemeentes hebben al laten blijken geïnteresseerd te zijn in de aanpak van Enschede ter vermindering van eenzaamheid. Hopelijk zal dit resulteren in een olievlek, die zich over Nederland uitspreidt.

De volgende Week tegen Eenzaamheid 2023 is van 28 september tot en met 4 oktober.

Raakt het jou dat er zo veel mensen eenzaam zijn?
Neem dan contact op voor een praatje.

Joan van Baarle in De Evolutiegids

AUTEUR JOAN VAN BAARLE | ©EVOLUTIEGIDS | 220201
Eenzaamheidsgids Joan van Baarle schrijft over eenzaamheid tijdens de derde levensfase en de impact
daarvan op het (samen)leven. Ze is auteur van ‘Hunkeren naar verbinding’ en ‘Gevangen in geluid’.
Huisvestingscrisis in De Evolutiegids

Geef senioren niet de schuld van de huisvestingscrisis!

Er zijn niet genoeg huizen of appartementen te koop of te huur. Senioren kunnen niet doorstromen.

Zingeving | Evolutiegids

Maak zingeving mogelijk

Het boek ‘Zinvolle [W]evolutie’ gaat om verschil maken met een hogere visie. Het maakt je actiever en gezonder.

COPYRIGHT | PRIVACY |CREATED BY MARY SPAN | ARCHIEF

CONTACT US

We zijn momenteel niet aanwezig. Je kunt ons een e-mail sturen, dan komen we er zo snel mogelijk op terug.

Wordt verstuurd

Login met je gegevens

Je gegevens vergeten?