HOOGSENSITIEF | de wereld anders ervaren

Hoogsensitief: evolutionair leven zonder filters

Ongeveer een op de vijf mensen is hoogsensitief. Toch zijn er maar weinig mensen die hier openlijk over praten. Psychotherapeuten ervaren steeds weer hoe hun cliënten lijden onder hun aangeboren eigenschappen: ze schamen zich voor hun gevoeligheid. En de wetenschap? Die heeft er maar weinig belangstelling voor.

Volgens neurobioloog Judith Homberg van Radboud UMC komt hoogsensitiviteit best veel voor, waarschijnlijk bij circa vijftien tot twintig procent van de mensen. Maar wat is hoogsensiviteit nou precies? Is hier sprake van een evolutie van de mens of was het er altijd al?

Tijd nodig
Mensen, die hoogsensitief zijn, worden ook wel HSP-ers genoemd. Ze zijn vaak gewetensvol, zorgvuldig, empathisch, creatief, kunnen abstract denken, laterale verbindingen leggen en goede oplossingen bedenken. We hebben ze hard nodig in een wereld die gedomineerd wordt door angst, agressie, uitsluiting, fundamentalisme en een aanzienlijk gebrek aan inlevingsvermogen. Nadelen zijn er natuurlijk ook. Hoogsensitieve mensen voelen zich anders dan anderen. Ze raken snel uitgeput van teveel licht en geluid. Ze hebben meer tijd alleen nodig om energie bij te kunnen tanken en zoeken vaak de eenzaamheid op. En emoties van anderen komen heel sterk bij ze binnen.

Sinds het begrip hoogsensitiviteit werd opgeschreven door de Amerikaanse psychologe Elaine Aron in 1996 is er een hele industrie ontstaan. Met gespecialiseerde coaches, arbeids- en organisatie-experts en spiritueel psychologen zoals Lea van der Eem. Er zijn stapels survivalgidsen en zelftesten geschreven en het aantal lezers van websites met artikelen over hoogsensitiviteit blijven stijgen.

Hoogsensitieve mannen
Nu is er een nieuw boek op de markt verschenen: Hoogsensitieve mannen van psychotherapeut Tom Falkenstein. “Rond 2013 kreeg ik veel mannelijke cliënten die worstelden met het idee te gevoelig, te emotioneel of te verlegen te zijn. Allemaal dachten ze dat er iets aan hen mankeerde. Ze hadden het gevoel dat ze hadden gefaald om naar het ‘mannelijke ideaal’ te leven en een ‘echte man’ te zijn. Ze voelden zich ongelukkig vanwege hun sensitiviteit. Ik heb veel meer inzicht gekregen in de uitdagingen die horen bij het man-zijn. Sommige van de mannen in mijn boek vertellen hoe verschrikkelijk ze het vinden om te werken in een omgeving die zeer competitief of chaotisch en ongestructureerd is.” 

We leven in een periode waarin bewustwording in de ruimste zin centraal staat. De oude situatie wordt vervangen door het nieuwe en maakt ruimte voor een nieuw bewustzijn. Het is niet gek dat ook mannen ontdekken dat ze hooggevoelig zijn. Vanuit zijn praktijkervaring als psychotherapeut weet Tom Falkenstein waar mannen die hoogsensitief zijn mee worden geconfronteerd en welke impact hooggevoeligheid kan hebben in het dagelijkse leven. In zijn boek laat Falkenstein vooral zien dat hooggevoeligheid meerwaarde kan hebben.

Waarschuwsignaal
Dr. Michael Pluess van de Queen Mary Universiteit in Londen heeft zich in zijn onderzoek beziggehouden met de kernvraag welke voordelen hoogsensitiviteit voor ons in de evolutie heeft gehad. Om als (menselijke) soort te kunnen overleven is omgevingssensitiviteit belangrijk. Pluess legt van daaruit een verband met de biologie van de hersenen en de HSP-er. De amygdala, een amandelvormige kern van neuronen in het brein, blijkt daarbij een cruciale rol te spelen. Die is bij hoogsensitieve mensen relatief sterk ontwikkeld. Het is een orgaantje dat sterk op emoties reageert en betrokken is bij (de opbouw van) stress. In feite waarschuwt de amygdala als er gevaar dreigt. En HSP-ers zijn extra gevoelig voor die signalen. Als je wilt overleven is dat heel nuttig, maar voor de HSP-er kan dit soms heel belastend zijn.

Michaell Pluess toont in zijn onderzoek aan dat hoogsensitieve mensen ook gevoelig zijn voor positieve signalen uit hun omgeving. Met andere woorden: ze registreren of iets wel goed zit. Ook dat aspect heeft in de evolutie van de mens een belangrijke rol gespeeld. Pluess heeft eveneens aangetoond dat hoogsensitieven door hun ontvankelijkheid beter en sneller leren dan non-sensitieven. De intuïtie van HSP-ers blijkt namelijk groter te zijn dan bij andere mensen. En intuïtie wordt meestal toegedicht aan gevoelige mensen. Het goede nieuws is dat HSP’ers, die zich bewust zijn van hun persoonlijkheidskenmerk en er goed mee om kunnen gaan, intuïtie in hun voordeel kunnen inzetten.Trek je dit bijvoorbeeld door naar de werksituatie, dan kunnen HSP-ers hele goede gidsen, coaches of wegwijzers worden.

Overprikkeld
Maar wat kun je doen als je overprikkeld raakt? Het is heel belangrijk om goed voor jezelf te zorgen, ook op het werk. Pauzes nemen, het kantoor verlaten om even alleen te zijn of om een luchtje te scheppen, thee en water drinken in plaats van koffie, het eten van snacks en een goede maaltijd op het werk, op tijd naar huis gaan, je telefoon uitzetten na werktijd, geen e-mails lezen. Laat mensen die je energie kosten los. Heb daarbij compassie voor jezelf. Maak contact met je lichaam en je gevoel zodat je de signalen die op je af komen op tijd kunt opmerken. Accepteer dat je je niet altijd prettig voelt en houd bij kritiek altijd voor ogen wie het zegt. Als mensen je beschuldigen dan zit het probleem bij henzelf en niet bij jou. Maak het niet groter dan het is. Last but not least: vergelijk jezelf met andere HSP-ers. Dan blijk je ineens gelijkwaardige vrienden te hebben. En dat helpt enorm!

AUTEUR MARY SPAN | ©EVOLUTIEGIDS | 181204
Evolutiegids en trendjournalist/publicist. Hou ervan je te inspireren en te activeren
voor zinvolle evolutie in leven en werk, bouwend aan een wereld van nieuwe mogelijkheden.

eemlea

‘Je bent grootser dan je denkt’

Al jaren legt spiritueel psycholoog Lea van der Eem de link tussen verruiming van bewustzijn en meer thuiskomen in jezelf.

Empathie, de sociale lijm van evolutie

Vormt mededogen de sociale lijm van evolutie?

Evolutionaire wetenschappers zijn het erover eens dat ons mededogen zeer diepe wortels heeft. De Selfish Gene wil immers overleven.

CONTACT US

We zijn momenteel niet aanwezig. Je kunt ons een e-mail sturen, dan komen we er zo snel mogelijk op terug.

Wordt verstuurd

Lift Your Life & Your World & Share it!

Login met je gegevens

Je gegevens vergeten?