HARRY WEBERS | Pro Hanze Rail | column

Pro Hanze Rail

Pro Hanze Rail

In Noordwest Europa waren het personen- en goederenvervoer eeuwenlang aangewezen op paard en wagen (via landwegen) en schepen (via waterwegen). En dit gold ook in de periode van het Hanzeverbond in de landen rondom de Noordzee en de Oostzee.

De eerste spoorweg voor openbaar vervoer in Engeland werd geopend in 1825 en dit was te danken aan particulier initiatief. België werd in1830 onafhankelijk van Nederland en maakte meteen plannen voor een Schelde-Maas-Rijn spoorweg, die in 1835 werd geopend.

In Nederland werden in 1831 plannen ontwikkeld voor snelle verbindingen van de Amsterdamse en Rotterdamse havens met Duitsland. Maar de eerste internationale spoorweg was die tussen Maastricht en Aken, die in 1853 werd geopend. Eerst in 2007 werd na een bouwperiode van 10 jaar de Betuweroute voor goederenvervoer in gebruik genomen, die de Rotterdamse Maasvlakte verbindt met Duitsland. Maar omdat de verlenging aan Duitse zijde niet eerder dan 2022 gereed is, vinden er tot dan omleidingen via de IJsselroute (Twentelijn) en de Brabantroute plaats. 

In september 1839 werd de eerste Nederlandse spoorweg voor openbaar vervoer geopend, die Amsterdam verbond met Haarlem. Voor de aanleg van (meer) spoorwegen in de ‘perifere’ regio’s was zelfs een aparte Spoorwegwet (1875) nodig. In 2012 werd de spoorweg tussen Lelystad, Kampen en Zwolle geopend, die Hanzelijn werd gedoopt onder verwijzing naar het middeleeuwse Hanzeverbond, waarvan de Hanzesteden Zwolle en Kampen deel uitmaakten. En op dit moment heeft Nederland een spoorwegennet van 3.500 km lengte.

Op 1 februari 2019 zei Pier Eringa van spoorbeheerder ProRail in een interview dat het Kabinet niet alleen oog moet hebben voor spoorwegen in de Randstad, maar ook voor spoorwegen ‘in de provincie’. En hij deed een gewaagde oproep om snellere treinen tussen de Randstad en het Noorden, Oosten en Zuiden te laten rijden om daarmee de reistijd met een half uur te verkorten. Feitelijk riep hij op om de  voorkeursbehandeling van de Randstad te stoppen, en meer aandacht te geven aan de ‘perifere’ regio’s. En om te anticiperen op de groeiende mobiliteitsbehoefte, zodat mensen, die nu in de dure Randstad wonen en werken, goedkoper buiten de Randstad kunnen wonen en gemakkelijker naar en van de Randstad kunnen reizen.

Om de ambities van Eringa te kunnen realiseren, zijn kostbare spooraanpassingen nodig: ongetwijfeld zal dit het bestuurlijk overleg over de kostenverdeling tussen het Rijk en provincies als Overijssel en Gelderland verder op scherp zetten. En wie weet is zelfs een nieuwe Spoorwegwet noodzakelijk, net als 144 jaar geleden. Maar dan is de Randstad qua personenvervoer niet alleen beter aangesloten op de ‘perifere’ regio’s, maar ook meteen beter aangesloten op het Duitse achterland. Omgekeerd kunnen Duitse bezoekers het Noorden, Oosten en Zuiden van Nederland en de Randstad sneller bereiken, waarmee we de ambities van het HollandCity concept met verhaallijnen zoals de Hanzestedenlijn sneller kunnen waarmaken. En als de Duitse verlenging van de Betuweroute in 2022 gereed is, dan gaat het goederenvervoer ook meteen een stuk sneller.

Het kost wat, maar dan heb je ook wat: sneller en meer (inter)nationaal personenvervoer, meer vrijetijdseconomie, herbevolking van ‘perifere’ (krimp)regio’s, sneller goederenvervoer tussen de Rotterdamse Maasvlakte en het Ruhrgebied, een grotere handelsbalans tussen Nederland en Duitsland en een betere CO2-footprint (vanwege minder weg- en vliegverkeer). Zo gek is de oproep van ProRail dus niet. En in het verlengde van de Hanzelijn tussen Lelystad, Kampen en Zwolle droom je dan over een state of the art Pan-Europees Hanzespoorwegnet: met dank aan Pro Hanze Rail!

Join the evolution of the Hanse with Harry Webers
AUTEUR HARRY WEBERS | ©EVOLUTIEGIDS | 190202
Harry Webers is Hanzegids en kwartiermaker
voor WEvolutie in Oost-Nederland.
Smart Hanze evolueert

De Hanze evolueert

Jongeren trekken weg uit de krimpregio’s om zich te gaan vestigen in de Randstad. Maar de vergeten regio’s vechten zich terug.

De slag om Grolle 2018

De kracht van samen

Het sociale isolement in onze samenleving neemt toe. Maar gelukkig omarmen we groepsvorming steeds meer.

COPYRIGHT | PRIVACY |CREATED BY MARY SPAN | ARCHIEF

CONTACT US

We zijn momenteel niet aanwezig. Je kunt ons een e-mail sturen, dan komen we er zo snel mogelijk op terug.

Wordt verstuurd

Login met je gegevens

Je gegevens vergeten?