HARRY WEBERS | Nieuw Rijnlands samenspel | sociale evolutie

Rijnlands samenspel in De Evolutiegids

17 februari 2021 | Harry Webers | Hanzegids
Nieuw Rijnlands samenspel

sociale evolutie bij De EvolutiegidsVNO-NCW en MKB-Nederland hebben op 10 februari hun nieuwe visie gepresenteerd: ‘Ondernemen voor Brede Welvaart’. Na een uitgebreide dialoog met hun leden en de samenleving kiezen zij voor een nieuw kompas. Daarmee kiezen zij in een samenspel met de overheid en de samenleving voor een nieuw Rijnlands model.

Vanuit mijn – overigens relatief beperkte – betrokkenheid bij de totstandkoming van het nieuwe kompas ‘Ondernemen voor Brede Welvaart’ van VNO/NCW en MKB Nederland was ik al enkele weken in blijde afwachting van deze middellangetermijnvisie, die immers ook belangrijk is als input voor de nieuwe Tweede Kamer en (het Coalitieakoord van) het nieuwe Kabinet. De definitieve visie stemde mij om meerdere redenen positief en gelukkig, al zag ik ook wel enkele verbetermogelijkheden.

Nieuwe Hanze
Om te beginnen raakte mij de inspirerende titel, en dan met name de tweede subtitel ‘Naar een nieuw Rijnlands samenspel’. Maar ook de pakkende inhoud van de visie raakte me, en dan met name zinnen en woorden als ‘Toch schept onze historie vertrouwen voor de toekomst’, ‘Rijnlands model 2.0’, ‘het Europese waardenbestel’, ‘sociaal kapitalisme’ en ‘Nederland is een stadstaat’. Dit klinkt als muziek in de oren voor wie het ambitiedocument
De Nieuwe Hanze, Smart Cities Smart Factories (resultaten uit het verleden zijn een garantie voor de toekomst)’ uit 2015 kent. En voor wie de drijfveer People, Planet, Profit is, klinken de drie pijlers ‘Productiviteit, Inclusiviteit, Leefklimaat‘ van de middellangetermijnvisie ook als oude wijn in nieuwe zakken. Niets is toeval.

Ook zet de visie in op ondernemen voor brede welvaart. Daarmee heeft de visie raakpunten met het adviesBrede welvaartsgroei in alle regio’svan de regionale SER’en, dat nog maar twee maanden geleden is aangeboden aan SER-voorzitter Mariëtte Hamer.

Welvaart delen
In het hoofdstuk ‘Beleidsagenda bedrijfsleven voor brede welvaart’ valt het volgende te lezen: ‘Het delen van welvaart betekent dat werknemers net zo goed als aandeelhouders de vruchten moeten plukken van de voorspoed van bedrijven’. Dat daarbij winst- en resultaatdeling als opties worden genoemd, klinkt wederom als muziek in de oren. Drie decennia geleden werd in ons land af en toe gesproken over werknemersparticipatie. Maar dit heeft nimmer een grote vlucht genomen, en blijkbaar was Nederland er nog niet echt rijp voor. Zelf had ik evenwel het geluk lang te mogen werken bij een internationaal ingenieursbureau, dat al begin 1992 een volledige werknemersparticipatie heeft ingevoerd. Het eigendom van het bureau was c.q. is voor 100% in handen van de medewerkers. Alle bedrijfsresultaten worden met de medewerkers gedeeld, hetgeen niet alleen leidt tot extra binding en betrokkenheid, maar ook tot een bovengemiddelde financiële performance en exposure. ‘Vriendelijk’ was één van de kritische kwaliteitskenmerken van het ingenieursbureau met zijn familiecultuur met kenmerken van het Rijnlandse model. Ook dertig jaar na dato is dit nog steeds een zeer vernieuwend en blijkbaar weer actueel model. Niets is toeval.

Zijn er dan helemaal geen kritische noten of op zijn minst enkele verbeterpunten bij deze middellangetermijnvisie te plaatsen? Ik denk van wel.

Samenspel?
Zo staat in het nieuwe Rijnlandse model het samenspel tussen de overheid, bedrijven en samenleving centraal. Het is interessant om deze veelgebruikte volgorde eens om te draaien en ook te verpersoonlijken: samenleving (de burgers), bedrijven (de ondernemers) en overheid (de dienstbaren, zij die dienstbaar zijn aan burgers en ondernemers). En dan missen we in het samenspel nog de Homo Ludens van Johan Huizinga (1938) en de gunfactor uit het Rijnlandse model. Wie ‘speelt’ en wie investeert in de ander, wordt er zelf ook niet slechter van. Met als doel het nieuw Rijnlands samenspel.

Transities
Ook gaat de visie in op de volgende grote transities tot 2030: Digitalisering, Duurzaamheid en Demografie. Nu zijn deze 3D’s beslist relevant, maar voordat die transities helemaal zijn doorgevoerd, heeft onze samenleving echt meer tijd nodig. Nederland heeft eigenlijk een 4D langetermijnvisie met een stevige 4D langetermijnagenda voor meer dan twee kabinetsperiodes nodig, die dan vervolgens straf wordt uitgevoerd ongeacht wisselende politieke opvattingen en verschillen. Daarmee bewijzen we de brede welvaart in Nederland pas echt een grote dienst.

Alle regio’s
De strategische visie van VNO/NCW en MKB Nederland wordt bepaald door de agenda voor Nederland tot 2030. De visie bevat de oproep om te ‘durven kiezen voor de sterke (regionale) ecosystemen’ en er worden ook enkele regionale projecten op het gebied van infrastructuur en woningbouw genoemd. Maar als Nederland wordt gezien als een stadstaat, dan is er in de visie relatief veel aandacht voor het centrum (Randstad) en relatief weinig aandacht voor de meer kwetsbare perifere regio’s. Dit terwijl er veel nuttige inhoud vanuit deze perifere regio’s is aangeleverd tijdens het proces van de visievorming. Voor een Rijnlandse brede welvaart in heel Nederland zijn feitelijk niet alleen de (Rand)stedelijke regio’s, economische topregio’s en mainports van belang, maar álle regio’s even relevant.

John F. Kennedy
Ten slotte wordt in de visie oud-president John F. Kennedy geciteerd: ‘Ask not what your country can do for you, ask what you can do for your country ‘. Maar de grote ambities van VNO-NCW en MKB-Nederland vragen eigenlijk om een moonshot, een ambitieus, baanbrekend en verkennend project. En daarbij past het volgende citaat uit de speech van John F. Kennedy op Rice University (september 1962) beter: ‘We choose to go to the Moon. We choose to go to the Moon…We choose to go to the Moon in this decade and do the other things, not because they are easy, but because they are hard; because that goal will serve to organize and measure the best of our energies and skills, because that challenge is one that we are willing to accept, one we are unwilling to postpone, and one we intend to win, and the others, too.’

De Agenda NL 2030 is beslist een inspirerend schot in de goede richting (2030), maar het is eigenlijk nog geen echte moonshot (2050?).

Join the evolution of the Hanse with Harry Webers
AUTEUR HARRY WEBERS | ©EVOLUTIEGIDS | 210217
Harry Webers is Hanzegids en kwartiermaker
van de Hanze in Oost-Nederland
prof.dr. Gert-Jan Hospers deed onderzoek naar de dynamiek en verankering van de Gelderse maakindustrie

In Oost-Nederland innoveren ze met een wereldwijde missie

Gert-Jan Hospers schreef het boek ‘Slimme streken’ dat verplichte kost is voor verstokte stedelingen, nieuwe ondernemers, evolutionaire ambtenaren en burgers die van onderop vooruit willen.

harrywebers1

De Nieuwe Hanze van Harry Webers

Hanzegids Harry Webers blaast de Hanze in Oost-Nederland nieuw leven in.

COPYRIGHT | PRIVACY |CREATED BY MARY SPAN | ARCHIEF

CONTACT US

We zijn momenteel niet aanwezig. Je kunt ons een e-mail sturen, dan komen we er zo snel mogelijk op terug.

Wordt verstuurd

Login met je gegevens

Je gegevens vergeten?