HAROLD STEVENS | vergeten lessen | persoonlijke evolutie

De lessen van Anne Frank | Evolutiegids

19 augustus 2022 | Harold Stevens | Preventiegids

De vergeten lessen van Anne Frank en andere denkers

Onze wereld staat op zijn kop. Spanningen zijn niet alleen voelbaar maar ook duidelijk zichtbaar. De ene crisis na de andere steekt de kop op. Een crisis is een zware noodsituatie waarbij het functioneren van een systeem (van welke aard dan ook) ernstig verstoord raakt. Staan de huidige verschillende crises in onze wereld op zichzelf, of houden ze mogelijk verband met elkaar? En wat is een ‘mens’ eigenlijk?

Op alle fronten, op alle niveaus staan systemen in onze wereld momenteel onder druk. Enerzijds zijn dit complexe systemen zoals het klimaat, het milieu, de natuur en als gevolg daarvan onze aarde. Anderzijds zijn het systemen zoals instanties, (zorg)instellingen, verenigingen, bedrijven, organisaties en instituties (politiek). Maar óók de mens, die zelf als complex systeem kan worden beschouwd, staat flink onder druk.

En welke rol speelt het complexe systeem ‘mens’ hierin? Want de mens en mensheid maken tenslotte deel uit van deze systemen. In hoeverre zijn wij ons daarvan bewust en wat is onze taak dan binnen die systemen? Deze column is een filosofische beschouwing op deze vragen en op de vraag of- en zo ja hoe we als mens kunnen bijdragen om verstoorde systemen te herstellen of te voorkomen.

Wat is een ‘mens’ eigenlijk?

Beschouwen we de mens, dan bestaat ze uit ongeveer 50 triljoen(!) perfect samenwerkende cellen. Daarbij houdt iedere cel zich aan zijn specifieke taak waar die voor gemaakt is. Wij danken ons bestaan en de ervaring van het leven dus aan deze dienstbaarheid, deze onvoorwaardelijke toewijding van 50 triljoen samenwerkende cellen aan een hoger doel: de instandhouding van het hogere, complexere organisme ‘mens’.

Wanneer we een reis maken van binnen naar buiten, dan vormt de cel, die op zichzelf al een complex wonder is, de kleinste levende functionele eenheid. Door samenwerking vormen zij nog complexere levende functionele systemen, zogenaamde weefsels. Deze weefsels kunnen ook weer samenwerken en zo een orgaan vormen. De verschillende samenwerkende organen vormen het orgaanstelsel. De mens bestaat vervolgens uit zes perfect samenwerkende orgaanstelsels (spier-, zenuw-, ademhalings-, beender-, bloedvaten- en verteringsstelsel). Steeds wanneer we een stapje verder naar buiten gaan zien we een toename van complexiteit, waarbij verschillende systemen samen weer een nieuwe eenheid, een nieuw complex systeem vormen.

Wij mensen beschouwen ons zelf als een op zichzelf staande eenheid, los- en gescheiden van alles en iedereen, met een individueel bewustzijn. Maar… wie zegt dat die uitbreiding, waarbij complexe systemen samen met andere systemen weer nieuwe hogere complexe systemen vormen, bij de eenheid ‘mens’ ophoudt? Wie zegt nu dat verschillende mensen samen op hun beurt niet ook weer een ‘organisme’ vormen, het organisme ‘mensheid’? Wanneer we nog een stap verder naar buiten durven gaan, dan kunnen wij de mensheid weer zien als onderdeel van het organisme ‘aarde’, de aarde is vervolgens weer onderdeel van het zonnestelsel en zo verder..

Wat als we wel degelijk deel uitmaken van een hoger complex systeem en dat onze aanwezigheid, wie wij zijn, wat wij doen, dat ons handelen er wel degelijk toe doet?

‘Zoals de cel als individu een deel van het grotere individu ‘orgaan’ is
en het orgaan ook alleen maar een deel van het grotere individu ‘mens’,
zo is ook de mens alleen maar een deel van een grotere eenheid.
De mens is alleen maar ‘cel’ in het organisme dat we planeet aarde noemen’

Citaat uit: ‘Esoterische Psychologie’, Thorwald Dethlefsen, (7de druk 2006, blz 33).

Helemaal niet zo’n rare gedachte. Verschillende wetenschappers waaronder Einstein liepen in hun wetenschappelijke onderzoeken tegen grenzen aan en vermoeden dat alles en iedereen binnen het universum met elkaar verbonden zou moeten zijn om zaken te kunnen verklaren:

‘A human being is part of the whole, called by us ‘Universe’;
a part limited in time and space. He experiences himself, his thoughts and
feelings as someone separated from the rest – a kind of optical delusion
of his consciousness. This delusion is a kind of prison for us,
restricting us to our personal desires and to affection
for a few persons nearest us.
Our task must be to free ourselves from this prison by widening
our circle of compassion to embrace all living creatures
and the whole of nature in its beauty.’

Albert Einstein

Maar het is ook een confronterende gedachte. Want wanneer cellen zich niet meer houden aan hun voorbestemde taak in het menselijk lichaam, dan leidt dit tot ziekte en in het ergste geval tot de dood. Zo zou dat dan ook voor ons mensen gelden: wanneer wij ons niet meer aan onze voorbestemde taak houden, dan leidt dit tot ziekte in het organisme ‘mensheid’. En aangezien de mensheid weer onderdeel is van het organisme ‘aarde’, zal ook de aarde ziek worden en hier onder gaan lijden.  Vanuit dit perspectief rust er dan dus een grote verantwoordelijkheid op onze schouders voor de instandhouding van de systemen waar wij deel van uit maken, waaronder het organisme ‘aarde’. Waarbij het van wezenlijk belang is dat wij ons zeer bewust zijn van onze mensentaak én deze vervolgens ook uitvoeren. Dat is ons overigens in oude Wijsheid geschriften al eerder medegedeeld:

‘Laten Wij mensen maken naar Ons beeld, naar Onze gelijkenis;
en laten zij heersen over de vissen van de zee,
over de vogels in de lucht,
over het vee, over heel de aarde en
over al de kruipende dieren die over de aarde kruipen.’

Genesis 1: 26

Hermes openbaart aan zijn leerling Asclepius:

‘De mens is een groot wonder!’

‘De mens is beheerder geworden van de aarde.
Als de mens die taak volledig op zich neemt, te weten
de zorg voor de schep­ping
(en haar bewoners) die zijn eigenlijke opdracht is,
dan is hij een sieraad voor de Kosmos en
hij beschouwt de Kosmos ook als een sieraad …’

Asclepius 6, 32, 10.

We staan als mens dan niet náást-, bóven of los van al deze complexe systemen die we ervaren binnen onze werkelijkheid, nee, we zitten er steeds middenin, we zijn er voortdurend een onderdeel van. Dat is wezenlijk anders. Want het betekent dat wanneer we bewust of onbewust het systeem tegenwerken – waarvan we zelf onderdeel zijn – we daarmee niet alleen het systeem onder druk zetten en in gevaar brengen, maar uiteindelijk ook ons eigen graf graven.

Wat wordt er van mij als mens dan eigenlijk precies verwacht? Welke zijn dan de taken, de handelingen die ik binnen het organisme ‘aarde’ behoor uit te voeren, opdat ik het grotere geheel blijf dienen en daarmee verstoringen in de complexe systemen zoals klimaat, natuur, milieu die weer deel uitmaken van onze aarde, kan voorkomen? Hoe dien ik mij als mens dan precies te gedragen? Ook daar is door de oude wijzen al veel over nagedacht en zijn er door religieuze instituties richtlijnen op schrift gesteld. Denk daarbij aan De tien geboden, de 7 hoofdzonden en 7 deugden.

Maar bovenal is het de kunst om dicht
bij je ware natuur te blijven.

Onvoorwaardelijk van jezelf te houden door durven te zijn wie je in de kern bent, inclusief al je plussen maar vooral ook je minnen. Door uitdrukking te geven aan de talenten waar je mee op de wereld bent gezet, handel je precies naar wat je bezielt en inspireert. Dat is precies de bedoeling.

Dit lijkt en klinkt misschien eenvoudig, maar dat is het zeer zeker niet. Het blijkt namelijk over het algemeen een stevige uitdaging te zijn voor de mens, want de verleidingen om af te wijken liggen overal op de loer. Het is de roep van het duiveltje, de overlevingsstrijd van het onverzadigbare ego dat gevoed wil worden en koste wat kost wil blijven voortbestaan. Maar hoe meer we het voeden, hoe harder en groter het groeit en hoe gulziger het wordt. Het valt met steeds meer steeds minder te bevredigen. De mens valt dan gemakkelijk ten prooi aan allerhande verslavingen en wijkt steeds meer van zichzelf, van zijn eigen natuur, van de ziel af: crisis. Als gevolg daarvan wordt de ervaring van het leven steeds zwaarder en donkerder. Dat zien we dan vervolgens terug in de vorm van de vele verstoorde systemen, van de vele crises in onze wereld.

Maar wie ben ik dan, wat is mijn natuur en hoe geef ik zoveel mogelijk uitdrukking aan de ziel? Hoe vermijd ik zoveel mogelijk die zo aantrekkelijke lokroep van het ego? Tijdens de Tweede Wereldoorlog schreef Anne Frank in haar dagboek: ‘Ondanks alles blijf ik geloven in de innerlijke goedheid van de mens.‘ Het is de weg naar zelfkennis en Anne’s lessen die ons richting kunnen geven en verlichting kunnen brengen in deze duistere tijden.

Harold Stevens in De Evolutiegids
AUTEUR HAROLD STEVENS | ©EVOLUTIEGIDS | 220819
Preventiegids Harold Stevens is psychosociaal therapeut, trainer en coach
voor de vitaliteit en het welzijn van de mens.
Ontwerp je paradijs in De Evolutiegids

Ontwerp je paradijstuin gewoon zelf

Met de toename van de ellende, groeit de honger naar een schuldige.

opbouwende communicatie | Evolutiegids

De kracht van opbouwende communicatie

Politicus Robbert Dijkgraaf pleit voor scheppende taal. Jazeker, er zit een wetenschap achter deze praktijk.

COPYRIGHT | PRIVACY |CREATED BY MARY SPAN | ARCHIEF

CONTACT US

We zijn momenteel niet aanwezig. Je kunt ons een e-mail sturen, dan komen we er zo snel mogelijk op terug.

Wordt verstuurd

Login met je gegevens

Je gegevens vergeten?