HAN FORTMANN CENTRUM | Ted van Rijt | mindfulness | interview

Han Fortmann Centrum in Nijmegen

Ted van Rijt, mindfulnesstrainer van het Han Fortmann Centrum:

‘De veranderingen in de maatschappij vragen om verinnerlijking’

Het lijkt eenvoudig om je aandacht in het heden vast te houden. Maar dat valt nog niet mee in de waan van de dag. Ted van Rijt, trainer van het Han Fortmann Centrum voor Mindfulness ziet de realiteit als vertrekpunt voor het openen van je schatkist en voor bewustwording. Steeds opnieuw visie en realiteit met elkaar verbinden ervaren leiders regelmatig als een forse uitdaging. Hoe bewaar je de balans tussen inspireren en realiseren, tussen koers vasthouden en innoveren, tussen privé en werk? Een gesprek over mindful leiderschap.

Vol verbazing kijken een aantal cursisten naar een rozijn in hun hand. “Kijk eens wat voor een vorm het heeft en hoe het aanvoelt”, zegt de mindfulnesstrainer zachtjes. “En als er gedachten bij je opkomen, laat die dan zijn voor wat ze zijn. Ga met je aandacht weer terug naar het voorwerp en bekijk het van alle kanten.” De hoogleraar, de huisarts, de zorgverlener en de zakenvrouw doen dat geconcentreerd, ruiken, proeven en voelen een halfuur lang. Wat is dit voor iets vreemds? Het antwoord zal misschien verbluffen. Dit is een oefening uit een wetenschappelijk onderbouwde, positieve training die mindfulness wordt genoemd. Letterlijk: aandacht. Ted van Rijt van het Han Fortmann Centrum voor Mindfulness is voorstander van zelfontwikkeling. “Een mindfulnesstraining is een geleidelijke manier van aandacht geven aan jezelf. Dan ontstaat er een proces van verinnerlijken, bewustworden, toelaten en accepteren. Het is een zachte en licht confronterende manier van zelfonderzoek”, aldus Van Rijt.

rijt

Benedictus
Stress en depressies nemen hand over hand toe. Depressie is een groter probleem dan hart- en vaatziekten. Uit onderzoek is gebleken dat een mindfulnesstraining ervoor zorgt dat je stopt met piekeren, minder stress ervaart, meer inzicht krijgt en dat je lekkerder in je vel zit. Ted van Rijt laat een boek van Anselm Grün zien: Bezielend leiderschap. “Het boek is gebaseerd op de Benedictijnse filosofie. Die zegt dat een leider allereerst leiding over zichzelf moet hebben. En daar is veel zelfkennis voor nodig. Als je niet in staat bent je eigen leven te managen, hoe kun je dan verwachten dat je leiding kunt geven over anderen? Ik denk dat het juist in deze jachtige tijd noodzakelijk is om tijd voor zelfreflectie te nemen. Om stil te staan bij een gebeurtenis, om je emoties en je gevoel toe te laten. Als je daaraan voorbij gaat, word je een robot. Je vervreemdt dan meer en meer van jezelf en van anderen.”

Zelfontwikkeling is een proces van jaren. Kun je dat in acht weken leren? Ted van Rijt: “Ik denk dat zelfontwikkeling levenswerk is, maar de aanzet tot verandering kun je wel in korte tijd geven. Als je mensen laat mediteren, hebben ze al na vijf minuten in de gaten waar het om gaat. De verdieping en de bewustwording kan dan nog ver weg zijn, maar ze zijn zich bewust van hun enorme wirwar in hun hoofd. Wij vragen onze cursisten om elke dag drie kwartier te oefenen. Dan wordt die oefening een gewoonte. En dat is precies onze bedoeling.”

Way of life
“Ik merk dat mensen in een steeds vroeger stadium naar ons toekomen. Ze schamen zich er niet meer voor. Ze gaan naar de huisarts, want ze slapen niet meer. Hun systeem is helemaal ontregeld. Dan is mindfulness een heel toegankelijke methode. Ze zien in hun omgeving dat mensen er baat bij hebben: ze zien dat die mensen door mindfulness kalmer, opener en transparanter zijn. Maar er zijn ook nog steeds mensen die het belangrijker vinden hun status op te houden of hun toko te redden. Ze blijven in hun valkuil rondcirkelen. Het vraagt om een andere way of life om uit die cirkel te stappen. Daar is moed voor nodig. De mensen die naar ons toekomen, kiezen voor een groepsbijeenkomst. Het voordeel daarvan is, dat ze hun ervaringen met elkaar kunnen delen. Er is sprake van herkenning. Dat is buitengewoon leerzaam. Het is dan niet zo gekoppeld aan jezelf zoals bij psychotherapie of een-op-eengesprekken. De mensen zijn bijzonder positief over mindfulness, want ze hebben er de rest van hun leven wat aan. Iedereen krijgt een instrumentarium mee om aan de slag te gaan of niet. Dat is iemands vrije keuze en vrije wil.” Van Rijt maakt het duidelijker door een beeld te schetsen. “Je geeft ze in feite een fiets mee. De een zet ‘m in de schuur en een ander gaat met plezier fietsen in de natuur. Een paar jaar later kan iemand zich herinneren dat hij nog een fiets in de schuur heeft staan. Het fietsen kan in het begin wat stroef gaan, maar hij heeft nog steeds het gereedschap in huis.”

Hoe ziet Ted van Rijt de toekomst van leiderschap? “Ik denk dat de veranderingen in de maatschappij steeds meer om verinnerlijking vraagt. Als leiderschap alleen maar over omzet gaat, dan wordt dat straks als te eenzijdig ervaren. Als er geen gezond evenwicht tussen hoofd en hart wordt gevonden, zul je het niet redden in de hectiek van alledag. Het gaat om de integratie van hoofd en hart, ratio en gevoel. Daar waar eenzijdigheid overheerst, ontstaan moeilijkheden.”

Opleidingsvorm
Momenteel zijn de meeste opleidingen gericht op rationaliteit. Zouden opleidingen niet moeten inspelen op integratie tussen hoofd en hart, ratio en gevoel? “Hier in het Universitair Medisch Centrum St. Radboud in Nijmegen geven wij al in een vroeg stadium van de opleiding tot basisarts aandacht aan mindful leiderschap. Dat gebeurt al. Wij weten dat het percentage suïcide onder huisartsen heel hoog is. Je kunt dat voorkomen door mensen tools in handen te geven om de spanning en de stress aan te kunnen. Vanuit de universiteit moet het gedachtegoed van mindfulness een olievlek worden.”

Schatkist
Wat wil de directeur van het Han Fortmann Centrum de lezer meegeven? De wereld is niet anders dan ze is. Kijk naar wat zich aandient. Het is de kunst de sleutel te vinden om de schatkist, die in ieder mens aanwezig is, te openen. In ieder mens is een rijk potentieel aan talenten en krachten aanwezig. Het gaat erom dat je dat gaat zien en dat je gebruikmaakt van de mogelijkheden die zich aandienen. Dan kun je uit die mogelijkheden kiezen en je weg verder vervolgen. Ik zeg niet dat je geen doelstelling, strategie en planning moet inzetten. Het is ook belangrijk een scherpe focus te hebben en vervolgens is het belangrijk om dat streven los te laten. Als je namelijk alleen op het doel gericht blijft, ontgaat er veel wat er zich in het heden afspeelt. Dan raak je uit contact. Als je wakker en in contact met het heden blijft, zul je zien dat je op een verrassende manier je doel bereikt. Misschien wel veel effectiever. In feite kun je gerust de controle loslaten, maar als leider kijk je wel of je mensen in hun werk gedijen of niet. Het concept van Benedictus vind ik eigenlijk heel goed. Als je die leer eens afstoft, zie je dat die leer heel bruikbaar is.”

AUTEUR MARY SPAN | ©EVOLUTIEGIDS | 110329
Trendjournalist/publicist. Hou ervan je te inspireren en te activeren
voor zinvolle evolutie in leven en werk, bouwend aan een wereld van nieuwe mogelijkheden.

mindful

Zoek het verschil in meditatie en mindfulness

Meditatie & mindfulness hebben meer voordelen dan je denkt…

abt22

Leiderschap in bouw is optimisme tonen

ABT Bouwtechniek zet hoog in op kwaliteit…

CONTACT US

We zijn momenteel niet aanwezig. Je kunt ons een e-mail sturen, dan komen we er zo snel mogelijk op terug.

Wordt verstuurd
RSS
Facebook
Facebook
LinkedIn

Login met je gegevens

Je gegevens vergeten?