ARABISCHE VROUWEN | sociale evolutie

Evolutie van Arabische vrouwen en vrouwenrechten

Moedig en stil nemen miljoenen vrouwen in de wereld hun toekomst in eigen hand en vechten ze voor vrouwenrechten en economische, sociale, culturele en politieke rechten. Soms werken of vechten vrouwen gezamenlijk, soms in hun eentje. Soms openlijk, soms in het geheim. Van oudsher hebben vrouwen voortdurend en in ongunstige omstandigheden voor emancipatie moeten vechten. In moderne tijden vechten vrouwen nog altijd voor hun rechten, zo ook in Saoedi Arabië.

Moedig en stil heroveren Arabische vrouwen hun rechten. Ze laten zich niet meer uit het openbare leven verbannen. In vroegere tijden hebben mannen de vrouwelijke vrijheden ingeperkt. Het egalitaire systeem dat miljoenen jaren had gefunctioneerd werd ingeruild voor onderdrukking van de vrouw en gedwongen kuisheid. Vrouwen werden soms letterlijk opgesloten in huis of ze mochten alleen gesluierd over straat. De sluier maakte mannen duidelijk dat de gesluierde vrouw onder bescherming stond van een andere man. Een echtgenote was een persoonlijke huishoudhulp en broedmachine. De verklaring? Vrouwen hebben dit ooit geaccepteerd in het belang van hun nageslacht en hun familie. Liever geketend, dan verstoten en berooid. Nu rijke dochters in Saoedi Arabië meer en meer de mogelijkheid krijgen om te studeren en (tijdelijk) in het Westen te leven, zien ze nieuwe mogelijkheden voor thuis en zetten ze zich af tegen die oude dogma’s. Ze willen uit de schaduw van mannen stappen. Hun abaja (een sluier dat hun hele lichaam bedekt en alleen hun ogen vrijhoudt) zien ze nog altijd als een bescherming.

In Saoedi Arabië draagt iedere vrouw een abaja en autorijden is voor hen verboden. Zonder toestemming van hun man of voogd mogen vrouwen er niet werken, reizen of naar de universiteit gaan. Maar achter de sluier groeit het ongenoegen. Steeds meer Arabische vrouwen zoeken nieuwe manieren om hun leven inhoud te geven en nemen afstand van de fundamentalistische dogma’s, een echte uitdaging voor dit zeer conservatieve koninkrijk. Ze zetten zich af tegen het systeem van afscheiding tussen mannen en vrouwen. Stap voor stap vergroten ze hun invloedssfeer door werk te doen die voorheen alleen door mannen werd gedaan. In 2015 mochten vrouwen er voor het eerst stemmen, duizend vrouwen stelden zich zelfs kandidaat voor de Shura-raad (gemeenteraad). De 32-jarige Manal al-Sharif, die tien dagen in de gevangenis had gezeten omdat ze actie had gevoerd tegen het verbod voor vrouwen auto te mogen rijden, noemde het besluit van de koning historisch en dapper. ”De koning was een hervormer”, zei ze over wijlen koning Abdullah. Maar dergelijke stappen worden in Saudi-Arabië veel te weinig gezet.

Nergens hadden vrouwelijke kandidaten zoveel succes als in de conservatieve hoofdstad Riyad. Daar werden vier vrouwen gekozen. Ook in Qassim, de meest conservatieve regio van het land, drongen twee vrouwen door tot gemeenteraden. In de oostelijke provincie, waar veel sjiieten wonen, eindigden drie vrouwen als eerste. Twee vrouwen zijn nu lid van de gemeenteraad van Jeddah. Al bij de eerste zitting van de gemeenteraad van de iets vrijere havenstad Jeddah kwam het al tot een confrontatie. Niet alle mannen wilden bij de vrouwen aan één tafel zitten. Een van de vrouwen – sociaal activiste Raja Hafzi –  weigerde om achter een scherm te gaan zitten. Ze werd bedreigd door streng religieuze conservatieve mannen. Deze mannen geloven dat vrouwen niet in staat zijn om politiek te bedrijven. “We moeten met extreem conservatieve mannen debatteren”, zegt Raja Hafzi. “Ze zien ons als een bedreiging voor de religieuze eenheid van het land. Ze beweren dat ze vrouwen willen beschermen door ze van de wereld daarbuiten uit te sluiten. We moeten ervoor zorgen dat meer en meer vrouwen aan het openbare leven gaan deelnemen door posities in de regering in te nemen. Daarvoor moeten we onze stem verheffen, samenwerken, ons in het openbare leven laten zien en de samenleving onder druk zetten. Als onze samenleving dát kan accepteren, kan er een nieuwe, gezamenlijke politiek worden bedreven. Hoe meer vrouwen er in het openbare leven werken, hoe meer stappen we kunnen maken. Dan zal de regering gedwongen worden om een meer liberale koers te gaan volgen. Zolang de regering te maken heeft met een conservatieve meerderheid, kán de regering geen nieuwe koers bepalen en uitvoeren.”

Vrouwen die als ondernemer werken, restaurants bedrijven of op de markt staan worden door de samenleving niet serieus genomen. Ze worden door de politie steeds opgezocht en ondervraagd. Een vrouwelijke ondernemer die lingerie verkoopt zegt dat ze er elegant uit moet zien wil ze überhaupt haar goederen kunnen verkopen. Conservatieve mannen zien dat als goddeloos. Dat veel ondernemende vrouwen met mannen werken of achter het autostuur willen zitten, zien veel arabieren als zondig. Ook Saoedische wetenschappers erkennen intussen dat de Koran een rijverbod niet rechtvaardigt.
Denk niet dat deze eisen uitsluitend door mannen worden opgelegd en gehandhaafd. Ook moeders, tantes en zusters berispen vrouwen, en zelfs willekeurige voorbijgangsters uiten zonder bezwaren hun ongenoegen als hun iets niet bevalt. Een jonge vrouw uit Riyad herhaalt met een gekwelde blik wat onbekenden haar op straat toesnauwen: “Wil je soms dat de mannen naar je kijken? Bedek je eens!” Ze heeft er ook een verklaring voor. “Omdat zo’n vrouw zelf van top tot teen gesluierd is, wil ze ook dat andere vrouwen dat doen.”

Sofana Dahlan
Meer en meer Arabische vrouwen hebben
gestudeerd. Toen koning Abdullah in 2005 een koninklijk beurzenstelsel opzette dat studeren in het buitenland mogelijk maakte, mochten ook vrouwen hierop aanspraak maken. Ruim 35.000 van hen hebben zich sinds 2014 ingeschreven voor een universitaire opleiding, meestal in de VS. Maar wat ze echt nodig hebben is het geloof in zichzelf en de moed om de buitenwereld aan te kunnen. Dertien jaar lang heeft Sofana Dahlan gestreden om in Saoedi Arabië als advocate aan de slag te kunnen gaan. Ze is oprichter en president van verschillende sociale ondernemingen in de creatieve industrie en is een internationaal spreker. Sofana wordt beschouwd als een icoon voor vrouwelijk leiderschap en is een actief lid van de board of directors van Khadija bent Khowailid Centrum – een lobby- zakencentrum voor vrouwen van de Kamer van Koophandel in Jeddah. Ze zet zich in voor modernisering van de religieuze wetten. “De islamitische wet Sharia wordt vaak verkeerd en naar eigen smaak en voordeel geïnterpreteerd”, zegt Sofana Dahlan. “Ze prediken dan in naam van de Sharia. Het begrip voogd wordt misbruikt. Voogdijschap betekent dat je als man de verantwoordelijkheid hebt om de vrouw te ondersteunen. Het betekent niet dat je ze moet controleren, beheersen of commanderen. Zo zeggen ze ook dat vrouwen niet mogen werken. Ik verwijs dan graag naar de vrouw van de profeet Mohammed. Ze was een zakenvrouw. Ze was zelfs zo zelfbewust dat ze Mohammed een huwelijksaanzoek deed en hem financieel ondersteunde. Wie was daar toen de voogd? De huidige geleerden zijn de predikers die de islamitische geschriften op de oude wijze blijven interpreteren. Wij hebben dringend juristen nodig die de geschriften met nieuwe ogen bekijken en de regels weten aan te passen naar de 21e eeuw.” Debatteren ziet Sofana daarbij als de motor voor verandering. Ze gelooft niet in revolutie maar in evolutie. “Ik zie het begrip van vrijheid anders dan in het Westen”, zegt Dahlan. “Ik hou van mijn abaja. Voor mij betekent dat geen beperking. Ik zie het meer als een beperking als ik er precies uit zou moeten zien als westerse vrouwen. Waarom willen westerlingen dat ik precies zo ben als een westerling?”

De vrouwen in de Arabische landen – vooral vrouwen die gestudeerd hebben – worden steeds zelfbewuster en krachtiger. Vrouwen die het initiatief tot verandering nemen zien licht aan het eind van de tunnel, ook al is dat licht nog heel ver weg. Ze weten zich gesteund door andere vrouwen. “Wij hebben in tien jaar tijd méér voor elkaar gekregen dan de Amerikaanse vrouwen in een eeuw”, zegt Nailah Attar, die medeoprichtster is van het nationale platform Baladi. “We werken hard om hervormingen er snel door te krijgen. Ik denk zelfs dat we het tempo iets moeten terugschroeven – dat zou beter zijn voor de acceptatie.”

AUTEUR MARY SPAN | ©EVOLUTIEGIDS | 160907
Trendjournalist/publicist. Hou ervan je te inspireren en te activeren
voor zinvolle evolutie in leven en werk, bouwend aan een wereld van nieuwe mogelijkheden.

Bedreiging vanuit Saoedi Arabië

28-10-18: Als grootmacht kan de anti-democratische instelling van Saoedi Arabië (samen met Trump in de VS) de democratische rest van de wereld en onze rechtsorde bedreigen. Laila al-Zwaini , arabist en jurist, maakt zich daar bezorgd over. Bron: Buitenhof.

Positie Marokkaanse vrouwen verbeterd

De positie van Marokkaanse vrouwen is aanzienlijk verbeterd sinds het aantreden van koning Mohammed VI. Het aantal vrouwen dat een invloedrijke positie in Marokko bezet, neemt zichtbaar toe. Mede door de veranderingen van de mudawanna, het Marokkaanse familierecht, hebben vrouwen meer rechten gekregen en is er een bewustwordingsproces aan de gang bij de mannen. Deze hebben meer begrip voor de carrièremogelijkheden van hun partners en stimuleren hen.

Onderwijs voor vrouwen

2018: In Saoedi-Arabië steeg het percentage vrouwen dat zich inschreef voor hoger onderwijs tussen 1991 en 2014 10,7 procent naar 59,8% procent! Bron: Kishore Mahbubani.

Vrouwen mogen autorijden in Saoedi Arabië, maar wordt hun stem wel gehoord?

Vanaf juni 2018 mogen Saoedische vrouwen in Saoedi Arabië auto rijden. Mensenrechtenverenigingen hebben lang tegen dit verbod gestreden. De kroonprins Salman wordt echter niet langer als hervormingsgezind en geloofwaardig gezien vanwege de moord op de kritische journalist Jamal Kashoggi. De wereld en de Arabische vrouwen hoeven geen illusies meer te hebben over deze ‘hervormingsgezinde’ Saoedische kroonprins. Het ziet ernaar uit dat de Arabische man traditioneel blijft en de vrouw dus ook. Saoedi Arabië is namelijk tegen vrijheid en democratie.
Betekenisevolutie

Purpose evolution: kleur je wereld!

In actie komen voor een hoger doel is een mooie manier om een betere wereld te realiseren. Jongeren zijn steeds meer op zoek naar bedrijven met een duidelijke betekenis. Maar ook klanten willen liever kopen bij een purpose-geleid bedrijf.

Wat leert wetenschap ons over evolutie?

Volgens de evolutietheorie is alles voortgekomen uit een gemeenschappelijke voorouder na een struggle for life. Het mechanisme daarbij is natuurlijke selectie. Sommigen denken dat alles en dus ook het leven toeval is. Is dat waar?

CONTACT US

We zijn momenteel niet aanwezig. Je kunt ons een e-mail sturen, dan komen we er zo snel mogelijk op terug.

Wordt verstuurd
RSS
Facebook
Facebook
LinkedIn

Login met je gegevens

Je gegevens vergeten?