ENERGIETRANSITIE | Jan Rotmans als premier? | duurzame evolutie

Jan Rotman's visie | Evolutiegids

16 september 2022 | Mary Span | Evolutiegids

Jan Rotmans als premier?

De Duitse pionier Hermann Scheer werd ooit de zonnepaus genoemd. Hij bewees met een revolutionair programma in de negentiger jaren, dat duurzame energievoorziening haalbaar en betaalbaar is. In Nederland moet volgens een lezeres van de Trouw de nieuwe minister-president Jan Rotmans heten. Er moeten namelijk radicale keuzes voor de energietransitie worden gemaakt.

Hermann Scheer maakte van Duitsland ooit een leider in duurzame energie. Scheer kreeg in Duitsland tussen 1999 en 2003 voor elkaar wat bij wetenschappers, economische experts, politici en energieproducten lange tijd als onmogelijk gold: het succesvol en betaalbaar opwekken van energie met zonnepanelen. Helaas is Duitsland met het overlijden van Scheer haar potentie voor de energietransitie verloren.

Maar wij hebben wel Jan Rotmans.

Hoogleraar Transitiekunde Jan Rotmans is – net als toendertijd Herman Scheer (2010) – een gepassioneerde leraar die zijn tijd ver vooruit is. In Nederland geldt hij als de pionier voor de duurzame energietransitie. Hij is een praktische visionair en humanist, die vooral samen met burgers de energietransitie wil aanpakken. Want de energietransitie vraagt om harde keuzes en duidelijke communicatie. Er gaan weliswaar grote bedragen naar verduurzaming en energietransitie, maar er moet nog veel duidelijk worden over hoe dat in de praktijk uitpakt. We hebben het wel veel over het stikstofbeleid, het reduceren van CO2 of het isoleren van woningen, een integraal leefstijlbeleid is nog ver te zoeken.

Jan Rotmans stelt het volgende voor. Het percentage van daken met energieopwekking is nog veel te laag (tussen de tien en vijftien procent). Kies een stevige politicus en transitiekundige (zoals een Hermann Scheer), die de leiding neemt en die inhoudelijk goed in de energiematerie zit. De betreffende politicus zal in staat moeten zijn de burgers én bedrijven mee te krijgen in de energietransitie door het spannend en leuk voor iedereen te maken. De informatievoorziening moet veel beter en vooral duidelijker. Nederlanders willen wel meedoen, maar weten niet goed hoe. Geef ze dus richting. Dat geldt ook voor de landbouw: laat zien hoe de landbouw duurzamer kan werken. Geef de boeren een perspectief. En stimuleer de bouw om meer te gaan samenwerken en de opkomende, duurzame ideeën om te zetten in betaalbare woningen. En zorg dat de ministeries in het kader van de energietransitie goed met elkaar samenwerken.

We moeten af van vrijblijvendheid.

Er zullen soms harde keuzes moeten worden gemaakt en er zal flink geïnvesteerd moeten worden. Laten we zorgen dat de grote vervuilers gaan verduurzamen en dat de waterstofproductie meer vaart maakt. Voor de energietransitie moeten we niet alleen inzetten in zonne- en windenergie, ook de inzet op geothermie en watermanagement is nodig. 

Kernenergie is voor Jan Rotmans geen logische keuze, omdat het om veel ervaring in kernenergie vraagt die Nederland niet heeft en veel geld kost. Dit klopt niet helemaal, want zestig procent van het uranium komt uit Rusland. Bovendien hebben de bestaande kerncentrales niet de beschikking over voldoende koelwater door de lage stand van de rivieren. Duitsland stapt er vanaf, terwijl Frankrijk nog meer wil uitbreiden. Bovendien voorspellen economen al langer dat klimaatverandering de economie gaat raken. De beleidsmakers kunnen niet om het klimaat – als factor in de economische groei en aanjager van inflatie – nog omheen dat dit alles in de papieren loopt. Al deze punten vragen om een integrale omslag in denken en cultuur.

We zullen dus spijkers met koppen moeten slaan.

“Pessimisme helpt in ieder geval niet”, zegt Jan Rotmans in het radioprogramma Spijkers met Koppen. “Ik ben geen doemdenker. Wij hebben de laatste twintig jaar best wel veel plannen gemaakt. Anders hadden we een temperatuurstijging van 4 tot 5 graden gehad. Wij hebben al een paar graden weten te voorkomen. We wijzen graag met ons vingertje naar andere landen, maar we zijn intussen wel de traagste. Het meest spannende gebeurt niet in de politiek maar juist daarbuiten. De samenleving mobiliseert zich steeds meer. De transitie wordt dus niet in de politiek maar in de samenleving in gang gezet.” Er zijn nog steeds heel veel redenen om bij elkaar aan tafel te gaan zitten om de problemen en oplossingen met elkaar te bespreken. Volgens de nieuwe voorzitter van de SER, Kim Putters, is de polder heel hard nodig. Een duurzame langetermijnvisie over de schrijnende armoede en honger en de energie-,  klimaat-, voedsel-, grondstoffen-, koopkracht- en wooncrisis is daarbij van groot belang. Want er komen zware jaren aan en meer chaos volgens Jan Rotmans en dat is alleen maar een goed teken. Het is een teken dat we dicht bij de kern komen. Hij mist wel de diepgevoelde urgentie dat we aan de vooravond staan van een meervoudige crisis.

We hebben de stip op de horizon,
gedragen door een breed draagvlak, hard nodig.

Of Jan Rotmans een goede premier zou kunnen zijn? Die keuze ligt uiteraard geheel bij hem. Met eigenschappen als eigenzinnigheid, lef, competitiviteit, passie, vindingrijkheid en creativiteit zit het pionierschap hem wel in het bloed. Jan Rotmans is niet bang om in het diepe te springen. Hij is volgens mij goed op z’n plek als vooruitbrenger van leiderschap. Op die manier kan hij uiteindelijk de burger én de politiek van dienst zijn. Rotman’s raad is gewoon hard nodig bij de trage en nogal reactief ingestelde politiek, die weinig getuigt van daadkracht en visie.

Join the [w]evolution

AUTEUR MARY SPAN | ©EVOLUTIEGIDS | 220916
Trendjournalist/publicist. Hou ervan je te inspireren en te activeren
voor zinvolle evolutie in leven en werk, bouwend aan een wereld van nieuwe mogelijkheden.
Chaos, loon voor later? | Evolutiegids

Chaos, loon voor later?

Markante denker Slavoj Žižek tart graag links en rechts. Volgens hem laten we ons inkapselen.

opbouwende communicatie | Evolutiegids

De kracht van opbouwende communicatie

Politicus Robbert Dijkgraaf pleit voor scheppende taal. Jazeker, er zit een wetenschap achter deze praktijk.

COPYRIGHT | PRIVACY |CREATED BY MARY SPAN | ARCHIEF

CONTACT US

We zijn momenteel niet aanwezig. Je kunt ons een e-mail sturen, dan komen we er zo snel mogelijk op terug.

Wordt verstuurd

Login met je gegevens

Je gegevens vergeten?