DE GROTE ONVREDE | het ziekmakende systeem | zakelijke evolutie

De grote onvrede | Evolutiegids

15 DECEMBER 2022 | MARY SPAN | EVOLUTIEGIDS

De grote onvrede: kijken hoe de klok tikt…

Een van de meest zorgwekkende verschijnselen waarvan we de afgelopen jaren getuige zijn geweest, is de opkomst van chronische angst, depressie en burn-out. Die treffen vooral jongeren zo diep dat ze het gevoel hebben dat ze helemaal niet meer mee kunnen komen. Vaak geven ze zichzelf de schuld, maar is dat terecht?

Er wordt tegenwoordig veel van jonge mensen gevraagd. Op zoek naar een oorzaak voor de dramatische toename van psychische problemen onder jongeren, hebben onderzoekers gekeken naar de impact van sociale media, het slaapgebrek veroorzaakt door elektronische apparaten, de effecten van een onzekere arbeidsmarkt en persoonlijke schulden. Jongeren werken harder dan ooit, maar zijn armer dan de generatie van hun ouders. Saaie banen met onnodige vergaderingen, teveel administratief werk en incompetente managers met zinloze eisen schaden op de lange termijn de gezondheid van jongeren.

Zinvol werk kan veel voldoening geven,
maar nogal wat mensen met een kantoorbaan
voelen zich ellendig in hun dagelijkse werk.

Omdat ze het niet als zinvol werk zien. In feite wordt de werksfeer vergiftigd ten gunste van de aandeelhouders. Volgens een onderzoek van Gallup bereikte de stress onder werkers opnieuw een recordhoogte (het vorige record lag in 2020). ‘Leven voor het weekend’, ‘kijken hoe de klok tikt’, ‘werk is slechts een salaris.’ Dit zijn de mantra’s van de meeste wereldwerkers. Er is sprake van een grote berusting onder werknemers, ondanks het feit dat ze een veilige, niet fysiek veeleisende baan hebben. De trend is over de hele wereld te zien.

In 1930 voorspelde John Maynard Keynes dat de technologie tegen het einde van de eeuw voldoende ontwikkeld zou zijn om een werkweek van 15 uur te bereiken. Technologisch zijn we hier heel goed toe in staat. En toch gebeurde het niet. In plaats daarvan is technologie ingezet om manieren te vinden om ons allemaal meer te laten werken. Daarvoor moesten er banen worden gecreëerd die in feite zinloos zijn. Enorme groepen mensen, met name in Europa en Noord-Amerika, besteden hun hele werkende leven aan het uitvoeren van taken waarvan ze heimelijk geloven dat ze niet echt hoeven te worden uitgevoerd.

De morele en spirituele schade is groot.
Het is een litteken op onze collectieve ziel.
Toch praat vrijwel niemand erover.

In de loop van de vorige eeuw is het aantal arbeiders dat werkzaam was als huispersoneel, in de industrie en in de landbouwsector dramatisch gedaald. Tegelijkertijd verdrievoudigden de ‘professionele, leidinggevende, administratieve, verkoop- en servicemedewerkers’ en groeide ‘van een kwart naar driekwart van de totale werkgelegenheid’. De diensten- en administratieve sector namen een grote vlucht. Het is alsof iemand daar zinloze banen verzint om mensen aan het werk te houden. En de meeste banen die verdwijnen zijn de productieve banen van mensen die dingen maken, verplaatsen, repareren en onderhouden. Hoe hoger in de hiërarchie des te zinvoller is de job, hoe lager in de rangorde hoe zinlozer, lijkt het. Wat zegt dit over onze samenleving?

Onder elkaar praten mensen weinig over hun gevoelens van zinloosheid en angst. Sterker nog: in onze samenleving lijkt het een algemene regel te zijn dat we niet over onze kwetsbaarheden praten. En hoe duidelijker iemands werk andere mensen ten goede komt, hoe minder men ervoor betaald krijgt. De gevolgen zouden gewoonweg rampzalig zijn als verpleegkundigen, huishoudhulpen, vuilnismannen, leraren, havenarbeiders of monteurs zouden verdwijnen. Het Verenigd Koninkrijk bijvoorbeeld zucht momenteel onder een stakingsgolf, het leger staat klaar om bij te springen met Kerst. De chaos is compleet.

Het werkregime met de talloze managers en bestuurders
en de macht van het grote geld blijven de baas.

Intussen moeten werkers elke dag hun best boen, zich gemotiveerd voelen en hun tevredenheid tonen. Ze moeten laten zien dat alles in orde is.  Ze worden meedogenloos onder druk gezet om te presteren. En toch is hun inzet niet voldoende. En nooit kunnen de werkenden open zijn over hun gevoelens. Het enige wat ze doen staat is emotionele afscherming met burn-out of totale uitputting als gevolg. Met z’n allen zitten ze vast in een surrealistisch poppenspel van bedrog en misleiding.

Ik kan maar één ding concluderen:
het systeem is ziek.

Vaak denken mensen dat ze zelf schuld zijn aan hun burn-out. Ik kan maar één ding concluderen: het systeem – de almaar uitdijende bureaucratie – waarin we leven is ziek. Veel managers zijn omhooggepromoveerd. Vaak zijn het vakmensen die totaal geen leiderschapstalent hebben. Leiders denken vaak dat door een grootse en meeslepende reorganisatie iets maakbaar of haalbaar is. En dat zorgt voor grote onzekerheid. Eén op de drie reorganisaties behaalt de beoogde doelen niet. En mislukte herstructureringen kosten jaarlijks miljarden.

De manier waarop organisaties momenteel werken, is het produceren van omstandigheden die leiden tot een slechte geestelijke gezondheid. Veel mensen trekken zich terug, bijvoorbeeld door een andere zinvolle baan te kiezen, te emigreren of de natuur op te zoeken. Maar dit verandert weinig aan de werkelijke oorzaken. We weten al langer dan vandaag wat we eraan kunnen doen: mensen het gevoel geven dat ze ertoe doen, ze de gelegenheid geven om te evolueren en ze zinvol werk bieden, werk waar hun hart en talenten bij betrokken zijn. Maar daar hoort iets bij: het onderliggende systeem moet anders en er dient een nieuwe strategie te komen om de geestelijke gezondheid van mensen te kunnen waarborgen. Als mensen in de mist moeten blijven werken, dan blijven die mensen gevaar lopen.

Organisaties zouden op zijn minst wat middelen moeten investeren, zodat iedereen gezien, gehoord en ondersteund kan worden. Het betekent dus ook dat het normaal moet worden om open over gevoelens, emoties en vooroordelen met elkaar te kunnen praten.  Het betekent óók dat de hiërarchie van managers moet verdwijnen en dat er meer zelfsturing moet komen. Bottom-up in plaats van top-down, dus. Het betekent ook dat we moeten onderzoeken hoe we ons kunnen bewegen van onzin naar zin. Kortom, een hele reeks van bewegingen is nodig om het systeem te kunnen kantelen. Velen zijn daar op een of andere manier al druk mee bezig, maar het overgrote deel van de mensheid is niet wakker. Ik heb daar zelfs een boek aan gewijd: ‘Zinvolle [W]evolutie’. Laat je erdoor inspireren, zou ik willen zeggen.

Join the [w]evolution

AUTEUR MARY SPAN | ©EVOLUTIEGIDS | 221215
Trendjournalist/publicist en auteur van het boek Zinvolle [W]evolutie.
Hou ervan je te inspireren en te activeren voor zinvolle evolutie
in leven en werk, bouwend aan een wereld van nieuwe mogelijkheden.

Deel de kennis van De Evolutiegids

Zo blijf je mentaal werkfit

Burn-out is emotionele uitputting. Het gaat vaak om een opeenstapeling van factoren en die vragen veel energie van je.
  • Start met reflectie over jouw rol in het gebeuren. Heb je hoge standaarden, wil je perfect zijn? Dan gas terug. 
  • Praat met je leidinggevende over de druk op je werk.
  • Zorg goed voor je lichaam; ga sporten, wandelen, neem kleine pauzes, haal diep adem.
  • Besteed dagelijks een uur aan dingen die je leuk vindt.
  • Zoek de stilte op met mediteren, in de natuur zijn of mindfulness.
  • Bouw reflectiemomenten in en relativeer. Herken de lichamelijke signalen.
  • Volg een programma mentale fitheid, stressmanagement, yoga of zoek psychologische begeleiding als het je echt teveel is.
  • Gun jezelf genezingstijd.
  • Denk na over wat het voor jou betekent om een zinvol leven te hebben.
Ecofascisme | Evolutiegids

Word de 21e eeuw overschaduwd door ecofascisme?

Yuval Harari waarschuwde ons al eerder, nu waarschuwt milieu-activist Paul Kingsnorth ons voor de toenemende dreiging van technologisering, dataficatie en ecofascisme.

Burgerbos | Evolutiegids

Waar zijn de bosridders van NL?

De liefde voor het bos bloeit op: er duiken steeds meer burgerbos-initiatieven voor aanplant van bomen op.

COPYRIGHT | PRIVACY |CREATED BY MARY SPAN | ARCHIEF

CONTACT US

We zijn momenteel niet aanwezig. Je kunt ons een e-mail sturen, dan komen we er zo snel mogelijk op terug.

Wordt verstuurd

Login met je gegevens

Je gegevens vergeten?