BURO MOED | Arjan Blanken | psychologie en spiritualiteit | interview

blanken10

Arjan Blanken, life & businesspsycholoog gespecialiseerd in leiderschapsontwikkeling en zakelijke spiritualiteit:

‘Leiders laten winst liggen als ze niet vanuit de kern werken’

Arjan Blanken van Buro Moed ziet veel overeenkomsten tussen de sport en het bedrijfsleven. Arjan is arbeids- en organisatiepsycholoog en tevens sportspycholoog. Als trainer en adviseur leert hij leidinggevenden en ondernemers hoe ze collega’s op hun werk kunnen inspireren, zichzelf en hun organisatie succesvoller kunnen maken én geluk kunnen vinden in hun eigen leven. In zijn aanpak combineert hij zakelijke nuchterheid met psychologische inzichten. Een gesprek over excelleren vanuit de kern.

Arjan Blanken is psycholoog op het gebied van arbeid, organisatie en sport en is eigenaar van Buro Moed. Arjan Blanken: “Het mooie aan sport is dat de resultaten goed zichtbaar zijn voor iedereen. In het bedrijfsleven is het nog mogelijk om weg te duiken of om even niet mee te doen. We kennen ook allemaal de stress die met sport en werk gepaard gaat. We kennen ook de groepsdynamiek, de druk van leiderschap en de waarde van een coach.” Is dat de reden dat je je nu bezighoudt met nieuw leiderschap? “Ik zie het als mijn doel om mensen van het hoofd naar het hart te brengen. Een betere relatie tussen hart en hoofd is nodig om intrinsiek gemotiveerde, succesvolle medewerkers te krijgen die met plezier werken, efficiënter zijn en echt met elkaar willen samenwerken. Als je altijd vanuit je hoofd en vanuit gedrevenheid leeft en werkt, zul je merken dat je energie snel opraakt. Vaak zie ik dat leidinggevenden het niet aandurven om vanuit hun hart te handelen. We vinden het allemaal doodeng, maar we weten ook dat het de enige sleutel is om authentiek, moeiteloos en zonder energieverlies te kunnen werken. Werk moet stimuleren en voldoening geven, maar niet je krachten te boven gaan. Werken vanuit je hart stelt je in staat om je leven opnieuw vorm te geven, een leven waarvan je altijd hebt gedroomd.  Ik zie het als mijn opdracht om mensen te helpen zich meer open te stellen, ik moedig aan, wijs de weg en geef inzichten, want waar vanuit het hart of bezieling wordt gewerkt wordt altijd kwaliteit geleverd. Veel leiders en managers werken doelgericht en willen resultaten behalen. En het liefst elk jaar steeds hogere resultaten laten zien. Als je dat niet vanuit je hart doet, stopt het een keer.”

blanken11

Aanpassen
Als je tegen mensen zegt dat ze vanuit hun hart moeten leven en werken, begrijpen ze misschien helemaal niet wat je daarmee bedoelt. Onze opvoedings- en onderwijssystemen hebben het zwaartepunt gelegd op leven vanuit denken.
Ons denken is het hoogtepunt van de menselijke evolutie, maar daarbij zijn we onze andere mogelijkheden uit het oog verloren. Arjan Blanken legt uit waarom dat zo is gekomen. “Mensen hebben zich altijd aangepast aan het leven. Het is goed om ons aan te passen, want dat zorgt ervoor dat we kunnen overleven. Teveel aanpassen betekent echter ook dat je teveel aandacht geeft aan de wereld buiten jezelf. Dan leef je teveel aan de buitenkant en dus in je hoofd. Dat brengt veel spanningen met zich mee. Dat komt omdat we niet meer voelen waar die spanningen vandaan komen. We hebben geen verbinding meer met onze authentieke kracht die in ons hart zit. We worden dan onzeker, we voelen ons angstiger en vervolgens onveilig. Als ik dit verhaal in mijn presentaties schets, merk ik dat mensen heel nieuwsgierig zijn en hele goede vragen stellen. Ze zijn heel benieuwd hoe ze naar hun hart kunnen komen.  Veel mensen lopen weg voor hun authentieke kracht, ook leiders. Daarom treden ze soms zo zakelijk op. Ze zijn minder bezig met wie ze in werkelijkheid als persoon zijn. Iedereen heeft de behoefte om beter te presteren. Ik ben een nuchtere Achterhoeker. Een Achterhoeker is van nature óók authentiek en houdt van samenwerken. En dat is een goede combinatie. Daarom kan en wil ik vanuit mijn ervaring en mijn achtergrond een brug zijn voor mensen die vanuit authenticiteit willen leren leven en werken.”

Vrije keuze
Grote organisaties ontwikkelen steeds meer preventief beleid om werkstress en burnout tegen te gaan of beheersbaar te houden. Leiders van die organisaties nemen gezondheidsmanagers aan om mensen gezonder te laten leven en werken, bijvoorbeeld door sport en goede voeding te promoten. Mensen worden getest en bewaakt. Dat lijkt me de verkeerde weg. Niet alleen wordt het idee van gezondheidsmanagement top-down gereguleerd, het wordt tevens aangedreven vanuit de rationele efficiencygedachte. Mensen zoeken naar nieuwe waarden, namelijk vrijheid, vertrouwen, ruimte en tijd. Waarden die botsen met de ratio en de efficiencygedachte. Hoe zie jij dat? “Ik vind sport heel belangrijk. Ik zou het mooi vinden als sport gecombineerd zou kunnen worden met ruimte geven aan je hart. In de vorm van training, meditatie of teambuilding. Al die vormen zie je steeds meer op de werkplek. De hoeveelheid werk kun je als individu niet veranderen. Het is er gewoon. Wat je wél kunt veranderen is de manier waarop je ermee omgaat. Ik geloof dat we als individu altijd de vrijheid hebben om te kiezen wat je wel en niet wilt. Ik kan namelijk aan mijn leidinggevende aangeven dat het me teveel wordt. Ik kan kiezen of ik deze weg wil blijven vervolgen of niet. Ik kan ervoor kiezen om me aan te passen met alle nadelige gevolgen van dien of ik kan kiezen voor wat mijn hart me aangeeft. Die keuze heeft ieder mens, altijd.”

Buro Moed benadert het geheel vanuit de bezielingskant. Volgens mij is het ook noodzakelijk om te kijken naar de organisatie als geheel. Het is een en-en-verhaal, lijkt me. Dus niet alleen gezondheidsmanagement, maar ook hartmanagement en organisatiemanagement. “Ik heb gemerkt, Mary, dat er niets verandert als ik aan de kant van de werkprocessen en structuren begin.” Hoe komt dat? “Het adagium is: als iedereen het doet, doen wij het ook maar. Als je niet tot de kern komt, verandert er niets. Je moet eerst naar de oorzaak, de kern van alles. En dat is voor mij het hart, het innerlijk van alles. Ik begin aan de andere kant van het spectrum, bij het innerlijk, bij vertrouwen, openheid, kwetsbaarheid, inzicht in jezelf én de ander. Dus ook begrijpen dat die ander ook kwestbaar en onzeker is. Het waarom ervan begrijpen. Als je het waarom begrijpt, oordeel en veroordeel je niet meer. Het begint dus bij persoonlijk leiderschap. Als je de moed hebt te begrijpen wie je bent en waar je voor staat en van daaruit begrip leert krijgen voor de ander, dan kun je als ’t ware bergen verzetten. Als iemand in z’n persoonlijke leiderschapskracht staat, dan kan een medewerker tegen zijn leidinggevende aangeven wat hij wel of niet nodig heeft om verder te kunnen groeien in het voordeel van de organisatie. Op die manier kan er een tweede golf komen, waarbij de leidinggevende zelf ook hartmanagement toepast. Bij persoonlijk leiderschap volgt automatisch – en dat is mijn overtuiging – aandacht voor werkprocessen en structuren. Maar die aandacht zal dan mede ingegeven worden door de combi hart én hoofd. Dat kan alleen maar leiden tot veel betere resultaten. En daar is het iedereen om te doen, ook voor mij. Als je het niet doet vanuit verbinding met hart en met elkaar, dan stopt het.”

Excellentiemaatschappij
Welke resultaten heb je bereikt?
Arjan Blanken: “Ik zie mensen die een vertrouwd nest verlaten en kiezen voor hun passie. Ik zie mensen die vrij worden nadat ze vastgelopen zijn. Ik zie mensen die zichzelf beter hebben leren kennen en nu beter weten wat ze willen. Dat is vooral belangrijk voor mensen die ontslagen zijn of een reorganisatie meemaken.” We leven in een meten- en wetentijdperk. We leven in een excellentiemaatschappij. “We kunnen alleen excelleren als er sprake is van openheid en kwetsbaarheid”, zegt Arjan. Je kunt een zweep gebruiken om mensen naar excellentie op te zwepen. Dat werkt niet, want je slaat de energie eruit. Mensen voelen zich dan niet gehoord en gezien. Dan haken ze een keer af.” Durven leiders zich kwetsbaar op te stellen? “Ja, ik zie dat leiders zich steeds meer durven openstellen. Maar er is nog genoeg te doen op dat gebied. Het voorkeursgedrag is nog steeds de zakelijke opstelling vanuit het hoofd. Ik merk dat er steeds meer behoefte is aan verdieping. Als ik met teams werk, leer ik mensen vragen aan elkaar te stellen in plaats van te oordelen vanuit overtuigingen. Als ik met die teams de verdieping inga, krijgen mensen een wow-gevoel, een gevoel dat ze heel graag willen vasthouden. Er ontstaat een saamhorigheidsgevoel van vernieuwing. Dat is geweldig! Ik ben er overigens van overtuigd dat jongeren niets liever willen. Ze zijn al opgevoed met de gedachte van authenticiteit, passie en bezieling. Ze zoeken bezieling. Als ze dat niet vinden, dan lopen ze al heel snel tegen grenzen in de organisatie op. De organisatie moet daar een keer wat mee of ze wil of niet.”

We leven in een buitengewone periode waarin de samenleving en economie ingrijpend en onomkeerbaar veranderen. Er ontstaan spanningen en conflicten tussen degenen die mee willen veranderen en diegenen die het oude in stand willen houden. Arjan Blanken: “Ik hoop dat de huidige crisis de hartsverbinding tot stand brengt. Het oude systeem werkt niet meer. Het is uitgewerkt en voegt niets meer toe. Ik geef les aan de Hogeschool Utrecht en ik zie daar studenten die hoofd én hart omarmen. Dat is een goed begin. Ik ben vol vertrouwen dat we de weg van hart én hoofd zullen gaan.”

Vier inzichten
Yves Morieux en Peter Tollman beschrijven in hun boek ‘Six Simple Rules’ hoe veel managers het werk nodeloos complex maken door gebrek aan gevoel voor de dagelijkse realiteit en dus de leefwereld van hun medewerkers niet begrijpen. Leven die mensen in een schijnwereld? Herken je dat?
“Ik zie wel verschil tussen een leider en een manager. Een manager is operationeel bezig, maakt planningen en werkplannen. Een leider is vooral een visionair die richting geeft en inspiratie brengt. Een manager, die verantwoordelijk is voor de uitvoering en op het hoogste niveau moet presteren, zit door zijn werk vaak in het hoofd. Hij of zij gaat dan wellicht voorbij aan wat er bij de medewerkers leeft. Ik zie dat wel om me heen gebeuren. Wat dat betreft is er nog veel te doen. Het begint bij mij bij bewustwording. Ik laat die managers zien welke winst ze laten liggen. Ik laat ze zien dat medewerkers meer kunnen dan ze denken. Ik maak managers enthousiast voor een andere aanpak, een aanpak waarbij managers leren vanuit hun hart te werken. Dat is niet mediteren vlak voor een vergadering. Nee, het is praktischer dan dat. Ik geef ze vier inzichten. De eerste is Wees onberispelijk in je woorden. Oordeel dus niet over jezelf en niet over anderen. Dan kun je elkaar veel gemakkelijker ontmoeten. Het tweede inzicht is Vat nooit iets persoonlijk op. Dat betekent niet dat je er niets mee doet. Je haalt dat wat je hoort of ziet niet naar binnen. Je laat het buiten je zijn. Inzicht 3 is Ga nooit uit van een veronderstelling. Ga niet van te voren bepalen wat een ander zal denken. Het vierde inzicht is Doe altijd je best. En niet meer dan je best, want anders krijg je te maken met stress. Komt dat weer door onzekerheid? “Ja, want wat gebeurt er als ik niet ’s avonds doorwerk? Wat als ik mijn werk niet af krijg? Hoe voorkom je nou onzekerheid? “Ik heb tien jaar lang een bedrijf gehad, samen met een compagnon. Het was een fijne samenwerking die me veel heeft gebracht, maar ik merkte dat het voor mij op een gegeven moment niet meer werkte. Opdrachten genoeg, maar iets klopte er niet meer voor mij. Het enige wat ik kon doen was zeggen: Het stopt hier. Maar ja, dan krijg je te maken met heel veel onzekerheid. Doe ik wel het goede? En toen ik voor mezelf begon, moest ik naast mijn advieswerk zelf voor de opdrachten zorgen. Ik moest oefenen, kritiek ondergaan en zelf weer groeien. Ik ben ervan overtuigd dat iedereen op een bepaald moment in zijn leven een uitdaging voorgeschoteld krijgt. Dat is bedoeld om te kunnen groeien. Ook al ben je onzeker of angstig, heb het vertrouwen dat de uitdaging je gegeven is omdat je het aankunt. Volgens mij is angst de heersende factor in de wereld. “Er zijn twee krachten in de wereld, Mary. De angstkracht en de liefdekracht. Ik ben ervan overtuigd dat de liefdekracht alles overwint. Als je de keuze maakt om vanuit je liefdekracht iets nieuws te beginnen, dan kun je misschien à la minute niet alles goed doen maar je komt er uiteindelijk wel. Blijf dus vertrouwen in wat je doet, hou je koers vanuit je hart vast en ga ervoor. Uiteindelijk kom je tot inzichten, leer je en bereik je je doel. Ik ben blij als mensen met mijn inzichten in hun leiderschapskracht kunnen komen, vitaler en meer ontspannen worden om daardoor effectiever en gelukkiger te worden. Dáár is het me allemaal om te doen.”

AUTEUR MARY SPAN | ©EVOLUTIEGIDS | 141117
Trendjournalist/publicist. Hou ervan je te inspireren en te activeren
voor zinvolle evolutie in leven en werk, bouwend aan een wereld van nieuwe mogelijkheden.

Ernst Klunder

Maak het verschil in de zorg!

Ernst Klunder, voorzitter raad van bestuur van Dimence Groep: ‘Ik knok voor meer vertrouwen en minder regels in ggz’

peterkemperman_450

Zelfmanagement is in!

Peter Kemperman, holistisch psycholoog: ‘Een mens wordt perfect geboren en heeft alle potentie al in zich’

CONTACT US

We zijn momenteel niet aanwezig. Je kunt ons een e-mail sturen, dan komen we er zo snel mogelijk op terug.

Wordt verstuurd

Lift Your Life & Your World & Share it!

Login met je gegevens

Je gegevens vergeten?