INVISIBLE LEADERSHIP | Ben Hoogenboom

Ben Hoogenboom: ‘Leiderschap gaat ten diepste om aandacht’

Bedrijfskundige en trainer Ben Hoogenboom was lang het gezicht van zijn IMC Mensontwikkeling. Nu houdt hij zich bezig met zijn grote liefde: Invisible Leadership of onzichtbaar leiderschap. Geen opmerkelijke carrièreswitch, want hij zet na zijn pensionering gewoon zijn liefdewerk voort. “Ik wil mensen de diepere zin van het leven laten ervaren”.

Leiderschap is geen keuze voor Ben Hoogenboom (1948). Het zit in hemzelf, net als zijn spirituele bewustzijn. Je zou hem een bedrijfskundige monnik kunnen noemen, omdat hij zijn innerlijk leiderschap en bewustzijnsontwikkeling samen met boeddhisme en bedrijfskunde in zijn werk combineert. Hij is gasttrainer geweest bij het IBO en de Erasmus Universiteit. In 1997 richtte hij de school voor Intuïtieve Management Coaching (IMC) op en gebruikte hij als eerste oosterse waarden en energiewerk binnen beroepsopleidingen voor coaching en leiderschap. Nu is hij leider van zijn Zencenter, waar hij leiderschapstrainingen geeft.

Roeping
In feite combineer je idealisme met realisme om de woorden van prof. Paul de Blot maar eens aan te halen.
Ben Hoogenboom: “Ja, naast mijn bedrijfskundige opleiding verslond ik boeken over religie en spiritualiteit. Ik wilde gewoon weten hoe het leven in elkaar stak. Bovendien vond ik alles wat ik las razend interessant. Ik heb als ‘t ware een nieuwe dimensie aangeboord. En natuurlijk leer je heel veel over jezelf. Maar ik vond het ook wel een zweverige materie. Voor mij reden om mij toch weer met bedrijfskunde bezig te gaan houden.” Terug naar de realiteit dus. “Ja, ik was op zoek naar de balans tussen mystiek en bedrijfskunde. Ik realiseerde me dat de verbinding tussen realiteit en idealisme mijn roeping was. Je zou het ook de balans tussen de pragmatische kant van het leven en de bijna onbenoembare of onzichtbare kant van het leven kunnen noemen. Eigenlijk was ik op zoek naar de synergie tussen deze twee werelden. En dat wilde ik samen met andere mensen gaan ontdekken.”

“In slot Zeist ben ik trainingen voor dertigers en veertigers gaan geven. Dat waren managers die in pak binnenkwamen en na een half uur op de grond lagen om een meditatie te gaan doen. Heel gaaf en boeiend om te zien, omdat ik zag dat het mensen raakte. Ik wilde vooral diepgang creëren, want ik ben in hart en nieren niet alleen een manager maar ook een monnik. Die kant van de monnik gun ik namelijk iedereen.”

Speelveld
Organisaties zijn volgens Ben Hoogenboom een enorm speelveld, waarin niet alleen mensen met elkaar samenwerken maar er ook voor hun brood moeten werken en carrière willen maken. “Je komt daar mensen tegen met wie je wel of niet goed kunt samenwerken. Met de manier van leidinggeven kun je mensen al dan niet inspireren.” Je zou het een complex samenlevingsveld kunnen noemen, soms versneld en soms heel heftig. “Dat speelt zich natuurlijk ook in een gezin af, maar daar zijn de rollen bepaald”, aldus Hoogenboom. “In een organisatie heb je te maken met visie en beleid en met mensen die je leuk of niet leuk vindt. Je oordeelt dan sneller, komt sneller in de weerstand terecht, je trapt soms op de rem en anderen doen dat ook. Dus hoe kun je een visie realiseren? Ga je dan als leider dwars door de porseleinkast of ga je omzichtiger te werk? De uitdaging is vooral: hoe neem je mensen mee?”

Zelfreflectie
Wat heb je ervan geleerd in al die jaren?
 “Afstand nemen. Dat sowieso. Dan bedoel ik dat ik heb geleerd meer boven mezelf uit te stijgen, zodat ik objectiever naar mezelf, de ander of het andere kan kijken. Zo vind ik zelfreflectie héél wezenlijk.” Heb je het dan over Invisible Leadership? “Ja, het gaat om jouw grondhouding hoe je naar jezelf en naar de wereld kijkt. Dan kun je zien dat het proces van jezelf ook een proces bij de ander is. Je ziet een ander ook worstelen met de materie. Je ziet dan dat het thema weliswaar hetzelfde is, maar dat de behoeften naar vervulling van elkaar verschillen. De een wil bijvoorbeeld gezien en gehoord worden en de ander wil snel iets gedaan krijgen. Daarom is aandacht voor elkaar en luisteren naar elkaar zo ontzettend belangrijk. De uitdaging van de leider is om z’n antenne voor objectiviteit, aandacht en luisteren te ontwikkelen. Dus moet de leider constant waarnemen: wat gebeurt er als eerste bij mezelf en wat gebeurt er tegelijkertijd bij de ander of het andere.” Betekent dit dat de leider altijd boven zichzelf moet uitstijgen? “Ja.” Maar ze zeggen ook dat je naar binnen moet, naar je hart. Hoe zit dat dan? “Het boven jezelf uitstijgen is in mijn ogen de uitbreiding van je kern, want je verruimt jezelf als ‘t ware vanuit je kern of je bron. En vanuit die verruiming kun je jezelf en de wereld objectiever beschouwen. Het centrum zit overal. Bij mij voelt het als een ruimte”, legt Ben Hoogenboom uit. “En misschien is die ruimte wel dezelfde ruimte als die van jou.”

Kwetsbaar opstellen
Kun je dat leren?
“Je hoeft dat niet te leren, het is latent bij iedereen aanwezig. Je moet er alleen door aangeraakt worden. Je moet er wel voor open staan. Het gaat om jouw grondhouding. Ben jij je ervan bewust wat jouw uitstraling bij anderen doet, bijvoorbeeld.” Praat je dan over het ontwikkelen van zelfbewustzijn? “Dáár gaat het om.” Ik vraag me af of mensen zomaar bij dat zelfbewustzijn kunnen komen, vooral als ze te maken hebben met trauma’s. “Het vraagt er wel om dat je je durft te openen, dat je durft om jezelf kwetsbaar op te stellen. Dat er een bewogenheid en betrokkenheid is naar wie jijzelf bent. Want in een proces van strijd bijvoorbeeld kun je als je boven jezelf kunt uitstijgen beter zien wat er werkelijk gebeurt.” Hoe train je dat dan? “Door met aandacht jezelf waar te nemen en te voelen wat er in jezelf gebeurt. En dan zonder oordeel. Dat doen we door middel van meditatie, maar ook door een quest, een zoektocht door het bos. Wij leren je in een gesprek er helemaal te zijn voor die ander en werkelijk te luisteren naar wat die ander zegt. Uit onderzoek komt naar voren dat mensen maar dertig procent horen van wat er werkelijk gezegd wordt.” Zeventig procent vangen we dus niet op. “Mensen zijn tijdens het luisteren soms bezig met wat zij ervan vinden of ze zijn met hun gedachten elders. Aandacht is voor mij de sleutel, het is energie. Op het moment dat ik aandacht voor de ander heb, dan voelt die ander dat. Want energie gaat naar waar je aandacht naar uitgaat. De ander voelt die energie misschien niet bewust, maar hij voelt wel dat hij zijn verhaal kwijt kan. In processen is dat héél belangrijk, want de ander voelt zich gehoord en gezien. De leider overstijgt hiermee zijn ego. Dat gedrag zie ik terug in Barack Obama en Herman Wijffels.”

Invisible Leadership
Het bewustzijnsproces bij jou is stilte, zelfreflectie en aandacht. En dan?
Ben Hoogenboom: “In ons programma Invisible Leadership onderzoeken we de onzichtbare onderstroom van leiderschap. Je ziet die onderstroom niet, maar het is er wel. Zoals ook een ijsberg grotendeels onder water steekt, zo heeft het niet zichtbare een grote invloed op het succes van leiderschap. Je kunt namelijk als leider een extra zintuig ontwikkelen voor de sfeer, de cultuur, de onuitgesproken gevoelens en de verwachtingen van mensen. Verder beantwoorden wij gezamenlijk een aantal vragen. Waar loop je tegenaan in jouw specifieke situatie? Vind je het lastig om leiding te geven aan een team? Vind je het lastig om een visie uit te dragen? En hoe kun je dat doen? De mensen brengen dan zelf hun voorbeelden in. Wij gaan na hoe je jezelf steeds vastzet in situaties en hoe je jezelf kunt overstijgen.” Wat gebeurt er met mensen als ze dat gaan inzien? “Ze zien dat ze zichzelf in het verleden hebben vastgezet, ze zien in dat dit toen weliswaar goed en juist was maar nu niet meer aan de orde is. Ze zien in dat ze er nu op een andere manier naar kunnen kijken. Dat geeft zo’n klik, dat ze daarna op een andere, betere manier verder kunnen.”

Veiligheid en vertrouwen
Waarom is dat voor jou zo belangrijk?
“In het begin las ik veel. Door het lezen ga je echter van jezelf af. Lezen is een mentaal gebeuren. Op een bepaald moment besefte ik dat verinnerlijking ook samen met anderen kan gebeuren. Ik voelde mij gedreven om anderen de diepgang van het leven te laten ervaren. Het is een roeping, een drive in mezelf. En ik geloof dat elk mens een drive of roeping in zichzelf heeft. Als er geen veiligheid en vertrouwen is, kun je er niet bij. Dan is het lastig om naar je kern te gaan. Dus als je in een boze omgeving zit – er dus geen veiligheid is en geen vertrouwen kan zijn -, dan kun je niet naar je hart. Want dat maakt je veel te kwetsbaar voor die ander of het andere. Dat is misschien de reden dat we in het westen zo in ons hoofd zitten en dat we het gevoel voor de natuur en onze natuur zijn kwijtgeraakt. Als je het vertrouwen in jezelf bent kwijtgeraakt, dan kan de ander je daarbij helpen. In een coachrelatie, in een groep of met je partner. Het is heel lastig om jezelf aan je haren uit het moeras te trekken waarin je verzeild bent geraakt. Die berg kan te hoog zijn. Groeien naar zelfleiderschap en teamleiderschap kan het beste in speelsheid, in stilte en met aandacht gebeuren, in een veilige omgeving samen met de ander of in een groep.”

collage_maryspan22

Auteur Mary Span©LOGE21 | 170912
Founder & evolutiegids van LOGE21. Hou ervan je te inspireren en te activeren voor zinvolle evolutie
in leven en werk, bouwend aan een wereld van nieuwe mogelijkheden.

yoganand11

Yoganand: ‘Het heeft zin in het licht te leven’

“Het zou mooi zijn als er meer aandacht komt voor de geestelijke ontwikkeling van mensen”, zegt Yoganand van Ananda Yoga Centrum.

nicowissing6

Een gifvrije Achterhoek moet mogelijk zijn

Tuin- en landschapsontwerper Nico Wissing streeft naar een Achterhoek die vrij is van landbouwgif, monoculturen, verschraling van de bodem, roofbouw en lozingen van elektronisch en chemisch afval.

CONTACT US

We zijn momenteel niet aanwezig. Je kunt ons een e-mail sturen, dan komen we er zo snel mogelijk op terug.

Sending

Onze evolutiegids is vernieuwd en uitgebreid. Share it!

Log in with your credentials

Forgot your details?