ANDRIES GREINER | politieke levensbeschouwing | interview

Andries Greiner in de Evolutiegids

Andries Greiner, oud-voorzitter van de beleidsgroep BOEM van VNO-NCW Midden:

‘Ik pleit voor véél meer experimentele ruimte in ondernemerschap’

De beleidsgroep Onderneming, Ethiek en Maatschappij van VNO-NCW Midden heeft onder de bezielende leiding van Andries Greiner gestaan, oud-politicus en voormalig gedeputeerde van de Provincie Flevoland. De BOEM zoals de beleidsgroep in de wandelgangen wordt genoemd wil vooral bewustwording realiseren. Een artikel over talentontwikkeling, ethisch werken, plaatsvervangende verantwoordelijkheid, de bonuscultuur en levensbeschouwelijke vorming.

Er is een enorme drang naar verdieping en betrokkenheid, stelt Andries Greiner. Als bestuursvoorzitter van de beleidsgroep Onderneming, Ethiek en Maatschappij van VNO-NCW Midden weet hij waarover hij praat. De rode draad in zijn leven is talentontwikkeling. Andries Greiner: “De BOEM zoals wij de beleidsgroep van VNO NCW Midden noemen is een logisch vervolg op mijn carrière als schoolmeester, ondernemer en als oud-politicus en voormalig lid van de Gedeputeerde Staten van de provincie Flevoland. We hebben een heel hecht bestuursteam en onze jaarlijkse bijeenkomst is het best bezochte evenement van de ondernemingsorganisatie”, zegt hij verheugd. “Dat geeft aan dat onze thema’s zoals talentontwikkeling, de winst van het verschil en het nieuwe werken bij de leden aanslaan.” Het nieuwe werken vindt Greiner een hype. “In mijn ogen is het een cadeau voor de happy few. In mijn eigen onderneming met hoog opgeleide mensen paste dat prima, maar ik stelde wel een paar voorwaarden. Je moest bereikbaar zijn en regelmatig je collega’s ontmoeten.”

Afdwingen
De samenleving verandert in rap tempo. Mensen worden ondernemer, soms zijn ze dat gedwongen. De grote ondernemingen werken aan employability om ondernemerschap te stimuleren. Hoe kijkt u hier vanuit de ethiek tegenaan? “Als ik eerlijk ben, dan vind ik dat we in een armoedige tijd leven. Mentaal gezien. Aan de ene kant proberen we de goedheid van de ondernemer via wetten af te dwingen en aan de andere kant is het shareholdersdenken zo doorgeslagen dat er in veel bedrijven angst zit. Dat zijn in mijn optiek dode sporen. Vroeger werkten er bij Wilton-Fijenoord twee blinde telefonistes. Dat was sinds jaar en dag zo. Vervolgens kwam er een wet die werkgevers verplichtte om een aantal gehandicapten in dienst te nemen. Maar die hadden ze al. Dus voldeden ze aan de norm. Ze hoefden niets meer te doen. Daarvoor was het een ethische norm en daarna een wettelijke norm. Het werden er ook nooit meer dan twee gehandicapte telefonistes.”

Scheve schaats
“Ik ben sinds acht jaar lid van de Gedeputeerde Staten van de provincie Flevoland. Voordat Flevoland een provincie werd, was dit een soort vrijstaat. Er was een Rijksdienst voor IJsselmeerpolders en een groep mensen met een enorm mandaat. Die maakten van Flevoland een plezierig werkbaar gebied. Er is geen scheve schaats gereden”, zegt hij vol vuur. “Er is gewoekerd met het beschikbare geld en er is een prachtig gebied ontstaan. En toen werden we provincie. Toen moesten we voldoen aan allerlei regels. De vrijstaat werd in een keer afgeschaft. Ik zou véél meer ruimte voor het experiment willen hebben, want we hebben gezien dat het werkt. Als je maar een paar basisvoorwaarden hanteert die je niet dwingend oplegt. Ik ben ervan overtuigd dat het ethische gedrag weer terugkomt. Het bewijs is geleverd door Flevoland.”

Even komt het helicopterincident van Nederland in Libië ter sprake. Greiner: “Minister Hillen had een moeilijke avond. Hij moet wel de verantwoordelijkheid voor het incident nemen. Dat is eigenlijk een gekke situatie”, stelt hij. “Het is onmogelijk om als leider alles te weten. Er moet iemand aanspreekbaar zijn en in dit geval is dat de minister. Dat leidt ertoe dat als je iemand voor het incident in Libië straft dat het dan klaar is. Dat is afschuiven van verantwoordelijkheid.”
Greiner vervolgt: “Pedagoog prof. Langeveld lanceerde ooit het woord ‘plaatsvervangende verantwoordelijkheid’. Ik verduidelijk dat even: een kind kan nog niet voor alles aangesproken worden, wel zijn ouders. Gaandeweg in de tijd neemt de verantwoordelijkheid van de ouders af richting kind. Dat zou een code in de samenleving moeten worden.”

Bonuscultuur
Hoe kijkt hij tegen de bonuscultuur aan? “Ik sta aan de kant van de publieke opinie. Ik vind het misselijkmakend. Ik kan het ook niet begrijpen”, beklemtoont hij. “Ik denk dat de leiding de fase van zelfonderzoek heeft overgeslagen. Toen ik ondernemer was, heb ik een brief geschreven aan mijn commissarissen met het verzoek mijn salaris niet verder te verhogen. Ik heb het gewoon niet nodig. Ik loop er niet harder door. Top het dus maar af. Het geeft zo’n nare sfeer. De eigen mensen snappen het ook vaak niet.”

Zelfonderzoek
In de beleidsgroep voor Ondernemen, Ethiek en Maatschappelijke betrokkenheid wordt veel over levensbeschouwelijkheid gesproken. Zou dat ook niet in het onderwijs moeten gebeuren? Als een soort training in zelfonderzoek en talentontwikkeling? “Dat is eigenlijk heel gek”, zegt Andries Greiner, “vanuit de christelijke traditie hebben we altijd aandacht gevraagd voor de humaniora (geesteswetenschappen), maar over hoe je je balans tussen leven en werk en hoe je zelfinzicht en inzicht in anderen kunt krijgen komt niet aan de orde. Het godsdienstonderwijs was bedoeld om aandacht te vragen voor de geestelijke kant van het leven. Ik kan niet zeggen dat dat een succesroute was. En als u me nou vraagt: zou dat niet een vaste plek in de curricula moeten hebben, dan kan ik dat alleen maar beamen. Ik weet nog dat mijn dochter docent werd op de hogeschool van Amsterdam. Ik vroeg haar wat ze aan levensbeschouwelijke vorming deden. Ik moest notabene uitleggen wat ik daarmee bedoelde. Nou, niets dus. Ze nodigden wel van tijd tot tijd iemand als gastspreker uit, iemand van het Leger des Heils of zo. Armoede. Als ik met de leiding van dat soort instellingen spreek, word ik niet gerustgesteld. Er is bij hen geen gevoel van een hiaat. Het besef is er gewoon niet.”
“Ik vind het jammer dat er geen aanbod is vanuit het onderwijs om ondernemers te helpen op het gebied van ethiek en levensbeschouwing. Ook de overheid heeft niets te bieden. De vitale kracht van een samenleving ligt volgens mij bij de onderneming. Daar zie ik dat besef gelukkig wel”, besluit Andries Greiner zijn beschouwing optimistisch.

AUTEUR MARY SPAN | ©EVOLUTIEGIDS | 110330
Trendjournalist/publicist. Hou ervan je te inspireren en te activeren voor zinvolle evolutie in leven en werk, bouwend aan een wereld van nieuwe mogelijkheden.

WE ZIEN DE DINGEN NIET ZOALS ZE ZIJN, MAAR ZOALS WIJ ZIJN | TALMOED

Willem Huiskamp van Zone.college

Groen ondernemen

Bestuursvoorzitter Willem Huiskamp van het Zone.college: ‘We hebben een drukke groene agenda’

foto: Mary Span | LOGE21

Leiderschap vanuit het hart

Adriaan Hoogendijk, auteur en filosofisch raadsman: ‘Leiderschap is jezelf eren en liefde faciliteren’

CONTACT US

We zijn momenteel niet aanwezig. Je kunt ons een e-mail sturen, dan komen we er zo snel mogelijk op terug.

Wordt verstuurd

Login met je gegevens

Je gegevens vergeten?